مسألهء اول :
در پاك شدن ، شرط است كه خشك شدن ، از تابيدن آفتاب باشد . پس اگر يكى از آن چه مذكور شد نجس باشد و از گرمى آفتاب خشك شود و اصل آفتاب بر آن نتابد ، پاك نمىشود .
و همچنين اگر از غير آفتاب خشك شود ، پاك نمىشود ؛ خواه آن غير ، آتش باشد يا باد باشد يا هواى منفرد باشد . و اگر خشك شدن « 1 » ، از آفتاب و باد يا آفتاب و سايه هر دو با هم باشد ، ضرر ندارد و پاك مىشود ؛ به شرطى كه تأثير آفتاب در خشك ساختن ، كمتر از تأثير باد يا هوا نباشد . پس اگر خشت نجسى در يك شبانه روز خشك شود كه روز آن آفتاب باشد ، بلا شبهه پاك مىشود ؛ زيرا كه تأثير روز در خشك نمودن ، بيش از تأثير شب است . و همچنين اگر در يك روز و دو شب خشك شود ؛ زيرا كه تأثير آفتاب در يك روز ، كمتر از تأثير هوا در دو شب نيست . و اگر در يك شبانهروز خشك شود كه در مجموع آن يك شبانهروز ، نيم ساعت بيشتر مثلا آفتاب نبوده ، پاك شدن آن معلوم نيست . و همچنين در هر موضعى كه غالب تجفيف ، از غير آفتاب باشد .
مسألهء دوم :
هرگاه باطن ديوارى نجس باشد ، مثل ديوارى كه از گل نجس بنا شده باشد و نجاست از ظاهر به باطن متصل باشد و آفتاب بر يك روى آن بتابد و همهء ديوار را خشك كند ، مجموع آن ديوار از باطن و هر دو روى آن پاك مىشود . و اگر نجاست ظاهر و باطن يا نجاست يك روى آن يا نجاست روى ديگر از يكديگر منفصل باشند ، از تابيدن آفتاب بر يك روى آن باطن و روى ديگر آن پاك نمىشود .
مسألهء سيم :
هرگاه زمين نجسى به غير آفتاب خشك شده باشد و بر آن آب بريزند و آفتاب خشك كند ، بنابر اقوى و اشهر ، پاك مىشود .
هامش
( 1 ) . مخفى نماند كه تحقيق در اين مقام آن است كه هرگاه نجاست در سايه و آفتاب ، هر دو خشك شود ، پس اگر خشك شدن از آفتاب ، مؤخر از خشك شدن از سايه باشد ، به اين معنى كه تمام شدن رطوبت ، از آفتاب باشد ، اگر چه در سايه رطوبت كم شده باشد ، آن مكان نجس پاك مىشود ، به شرطى كه تأثير آفتاب بيشتر باشد . و اگر بر عكس باشد ، پاك نمىشود . ( احمد )