سيم از مطهرات ، زمين است
و آن پاك مىكند زير كفش و چكمه و نعلين و ته پا را ؛ خواه به راه رفتن ازاله نجاست بشود يا به ماليدن ، و خواه راه رفتن بر خاك باشد يا سنگ يا ريگ . و بايد زمين پاك باشد و اگر نجس باشد - بنابر اقوى - پاك نمىكند .
و اگر پاى شخصى قطع شده باشد و به جاى پا از چوب ، چيزى ساخته باشند و آن چوب نجس شود ، از راه رفتن بعد از ازالهء عين ، پاك مىشود . و در پاك شدن ته عصا و نيزه خلاف است و پاك نشدن ، رجحانى دارد . و خشك شدن نجاست ، پيش از ماليدن بر زمين شرط نيست ؛ بلكه اگر نجاست تر باشد و به راه رفتن و ماليدن ازاله شود ، پاك مىشود . و لازم نيست كه آن نجاست را جرمى باشد ؛ پس اگر زير كفش يا قدم ، متنجّس باشد به مثل بول و يا مانند آن از نجاساتى كه جرمى ندارد ، به قدرى از راه رفتن يا ماليدن كه رطوبت آن بول را رفع كند ، پاك مىشود . و اگر آن بول خشك باشد به نحوى كه محسوس نشود ، به يك مرتبه ماليدن پاك مىشود و خشك بودن زمين لازم نيست . پس اگر زمين تر باشد يا گل باشد ، باز پاك مىشود .
و ظاهر آن است كه در صورت ماليدن ته كفش يا قدم به خاك يا سنگ يا ريگ يا گل فرقى نباشد ميان اين كه هر يك از اينها متصل به زمين باشد و كفش و پا بر آن ماليده شود ، يا منفصل از آن شود ؛ يعنى از زمين بردارد و كفش و پا بر آن بمالد يا بالعكس . و هر چه زمين بر آن صادق نيايد ، مطهّر نيست ، و اگر چه از اجسام صلبه باشد ؛ خواه اولا زمين نبوده ، چون چوب و آهن و مس و ساير فلزات ، يا ابتدا از جملهء اجزاى زمين بوده و به سبب طبخ از آن بيرون رفته ، چون گچ و آجر . پس اگر زمينى به آجر و گچ يا چوب يا به يكى از فلزات مفروش شود ، راه رفتن بر آن ، زير كفش و پا را پاك نمىكند .
چهارم از مطهرات ، استحاله است
؛ خواه به آتش باشد يا به غير آن . و استحاله عبارت است از تغيير اسم و صورت ؛ يعنى اسم و صورت چيزى زايل شود و اسم و صورتى ديگر از براى او به هم رسد . پس آن شامل است آن چه را فقها گاهى « انقلاب » مىگويند .