بگويد ، پس دو نوبت « حيّ على خير العمل » بگويد ، پس دو نوبت « اللّه اكبر » بگويد ، پس دو نوبت « لا إله إلّا اللّه » بگويد .
و كيفيت اقامه نيز به قول اشهر و اقوى به اين نحو است ، مگر اين كه دو تكبير در اول و يك تهليل در آخر ساقط است و دو نوبت « قد قامت الصلاة » در آخر زياد مىشود .
و لازم است كه ترتيب به نحوى كه مذكور شد به عمل آيد و غير از آن چه مذكور شد ، چيزى ديگر در فصول اذان و اقامه نيست ، چون « أشهد أنّ عليّا وليّ اللّه » و چون « محمّد خير البريّه » يا « خير البشر » . و اگر كسى اين را زياد كند و اعتقاد مشروعيت آن را داشته باشد ، يعنى چنان داند كه آن از فصول اذان و اقامه است ، آثم خواهد بود و مرتكب بدعت شده خواهد بود ، و اگر چه اذان و اقامهاش صحيح خواهد بود و به اين زيادتى باطل نخواهد شد . و اگر اعتقاد مشروعيت آن را نداشته باشد و چنان داند كه از فصول اذان نيست ، ليكن به جهت آن كه از احكام ايمان است ، از راه تيمّن و تبرّك بگويد ، يا چون گفتن « أشهد أنّ عليّا وليّ اللّه » در ميان عوام شيعه شيوع تمام دارد و اگر كسى نگويد باعث گفتگوى ايشان مىشود ، به اين جهت بگويد ، در اين صورت در گفتن آن گناهى لازم نمىآيد .
و در گفتن اذان و اقامه ثواب عظيم است و در احاديث « 1 » ، تأكيد بسيار رسيده كه بايد ترك نشود و فضيلت و ثواب بىحد از براى گفتن اذان و اقامه در اخبار « 2 » وارد شده .
پس بايد مهما امكن گفته شود .
فصل دوم : در احكامى كه متعلّق است به اذان و اقامه
و در آن چند مسأله است :
مسألهء اول : اذان و اقامه هم چنان كه مذكور شد ، مخصوص نمازهاى پنجگانه و نماز جمعه است و در ساير نمازهاى واجب و در نمازهاى سنّت ، اذان و اقامه نيست ،
هامش
( 1 ) . ر . ك : وسائل الشيعة 5 : 433 - 434 ، باب 28 و 29 من أبواب الأذان و الإقامة .
( 2 ) . ر . ك : وسائل الشيعة 5 : 371 و 381 ، باب 2 و 4 من أبواب الأذان و الإقامة .