و چون حكم اوايل و اواسط بروج معلوم شد ، ما بين را به تخمين و مقايسه ، معلوم مىتوان كرد .
فصل دوم : در بيان اوقات باقى نمازهاى واجبى و سنّتى
و در آن چند مسأله است :
مسألهء اول : وقت نماز شام
- بنابر مشهور - بر طرف شدن سرخى است از جانب مشرق . و حق آن است كه پنهان شدن قرص آفتاب كافى است ؛ يعنى هرگاه آفتاب از بلندىها چون درختان و بناها و كوهها بر طرف شود ، وقت نماز مغرب داخل شده و موقوف بر زوال سرخى از جانب مشرق نيست و اگر چه احوط آن است كه پيش از زوال سرخى ، نماز نكنند .
مسألهء دوم : « 1 » در آخر وقت نماز شام ،
اقوال بسيار است . و اقوى آن است كه وقت فضيلت آن مىكشد تا بر طرف شدن سرخى از جانب مغرب . و وقت اجزاء از جهت مختار و مضطر باقى است تا وقتى كه به نصف شب به قدر اداى نماز عشا باقى مانده باشد . و از براى مضطر ، چون كسى كه فراموش كرده باشد يا به خواب رفته باشد ، وقت باقى است تا وقتى كه به طلوع صبح به قدر اداى نماز خفتن باقى مانده باشد . و احوط آن است كه در صورت اضطرار و تأخير نماز از نصف شب ، نيّت هيچ يك از ادا و قضا را نكند . و از اخبار « 2 » تأكيد بسيار در مسارعت به نماز مغرب رسيده ، لهذا احوط آن است كه بدون عذر ، آن را از بر طرف شدن سرخى مغرب تأخير نكند .
هامش
( 1 ) . آن چه راجح در نظر حقير است آن است كه وقت نماز مغرب تا بر طرف شدن سرخى مغرب است از براى مختار و كسى كه هيچ عذرى نداشته باشد . و از براى همچنين كسى جايز نيست تأخير از آن وقت ، و تا چهار ركعت به نصف شب مانده است از براى مسافر و مريض و كسى كه شغلى از اشتغال ضروريه داشته باشد يا عذرى ديگر مسموع داشته باشد . و تا چهار ركعت به طلوع صبح مانده است از براى كسى كه به خواب رفته باشد يا فراموش كرده باشد . ( احمد )
( 2 ) . ر . ك : وسائل الشيعة 4 : 187 ، باب 18 من أبواب المواقيت .