اينكه در حيوان يا پول يا متاع و اقمشه و ساير اجناس شريك باشند . و اين قسم از شركت را علماء شركت اعيان مىگويند .
دوم : اينكه چند نفر در منفعتى با يكديگر شريك باشند . مثل اينكه چند نفر چيزى را به شراكت اجاره كنند . و اين قسم را علماء شركت منافع مىگويند .
سيم : اينكه چند نفر در حقى از حقوق شركت داشته باشند . مثل اينكه چند نفر شريك باشند در اينكه شخصى را قصاص كنند ، يا حدّ بزنند ، يا شريك باشند در رهن يا منفعت يا در خيار شرط و خيار عيب ، يا شركت داشته باشند در راه . و اين قسم از شركت را علماء شركت حقوق مىگويند .
و گفتوگوى ما در اينجا در قسم اول است كه شركت اعيان باشد .
[ اقسام شركت به اعتبارى ديگر ]
و به اعتبار ديگر شركت منقسم مىشود به چهار قسم :
قسم اول : آنكه هر يك از دو شريك يا سه شريك يا بيشتر ، مالى بدهند و همه را داخل يكديگر كنند ، به نحوى كه امتياز در ميان آن مالها بر طرف شود . و اين قسم از شركت را علماء شركت عنان مىگويند و او صحيح است .
و آن سه قسم ديگر كه بعد از اين مذكور مىشود باطل است و صورت شرع ندارد .
قسم دوم : آن است كه چند نفر كاسب شريك شوند كه هر چه از كسب ايشان به عمل آيد ، در ميان ايشان به شراكت باشد . مثل آنكه چند نفر خياط يا جولا « 1 » يا زرگر يا مسگر يا آهنگر شريك شوند كه آنچه مزد مىگيرند در آن مزد شريك باشند .
و اين قسم شركت باطل و بىصورت است ، همچنان كه اشاره به آن شد . و اين قسم از شركت را علماء شركت ابدان مىگويند .
قسم سيم : آن است كه دو نفر يا بيشتر كه مالى نداشته باشند ، امّا آبرو در نزد
هامش
( 1 ) . جولا : شاج ، بافنده . ( لغتنامه ، دهخدا 5 : 7912 )