نهند و دلهايشان از كبر و حسد پاك شود ، در اين هنگام ايمان مىآورند ولى اين امر چه زمانى محقق مىشود .
بلى ، محقق مىشود ولى به هنگام مرگ . در آن لحظاتى كه ديگر افكار آدمى آلوده به تعلقات اين جهان فانى نيست . در اين زمان حقايق را مىفهمد و به يقين درمىيابد .
«
وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً
- و هيچ يك از اهل كتاب نيست مگر آنكه پيش از مرگش به او ايمان آورد و عيسى در روز قيامت به ايمانشان گواهى خواهد داد . » بعضى مىگويند كه اين شهادت عيسى ، شهادت است به كذب و جدل و محاربهء آنها با او . آن هم براى چه ؟ براى اينكه رسالت خويش به ايشان رسانيده بود و خواستار صلاح ايشان بود . شهادت به اينكه پس از شناختنش به رسالت ، بر او كافر شدند و آنچه آنان را دربارهء او به شك انداخت چيزى جز پردهء حسد و كينهتوزى نبود كه بر روى ديدهء دل آنها افتاده بود .
آدمى هنگامى كه خود را در لحظات جدايى از زندگى مادى و ديدار خداوند مىبيند ، در مىيابد كه همهء آن بهانهها كه نفسش او را تلقين كرده بود بىارج بوده و باطل . آن گاه حقايق را بروشنى مىبيند . بر ماست كه هر چند گاه خود را در آن حالت بپنداريم باشد كه به طريق حق هدايت گرديم .
رابطه كفر با نقصان نعمتها
[ 160 ] كفر يهود ( يعنى انكار و عنادشان ) سبب كورى دلهايشان شد . و خداوند بر دلهايشان مهر برنهاد و اين امر سبب انحراف اصلى آنها در زندگى شد و آنان را به نقض پيمان كشيد و به كشتن پيامبران و ادّعاى قتل عيسى واداشت .
ستم ايشان ( تجاوز به حقوق ديگران ) بينوايى بر ايشان به همراه آورده زيرا نمىتوانند در زندگى از نعمتهاى خدا بهرهمند گردند .
«
فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ
- و به