اواسط عمرش - زمانى كه در نجف اقامت گزيده بود - بحث و تدريس علوم عقلى را ترك گفت و فقط به تدريس علوم نقلى پرداخت تا اينكه وفات يافت . » « 1 »
و علامه سيد محسن عاملى در تأييد استفاده مقدس از محضر خواجه جمال الدّين ، مىگويد :
« او همراه آخوند ملّا عبد اللّه يزدى ( وفات 981 ه . ق ) كه حاشيه در منطق را نوشته و خواجه ميرزا جان باغنوى ( وفات 994 ق ) در درس خواجه جمال الدّين حاضر مىشدند « 2 » .
و خود مقدس اردبيلى يكى از اساتيدش را در مبحث « قبله » شرح ارشاد ، معرفى كرده است و شرح حال نگاران به اين نكته توجه نداشتهاند . آن استاد بزرگ ؛ علامه الياس اردبيلى « 3 » ، دايى مقدس اردبيلى ، است كه در علوم رياضى و عقلى و نجوم و هيئت يد طولايى داشته است .
مقدس مىنويسد :
« اهل و خبرهء علم هيئت در اين عصر ، بسيار نادر است و اين علم را منحصرا در دايى خود سراغ دارم كه بعد از خواجه نصير الدين طوسى ، روزگار نظيرش را به خود نديده است ! خداوند وجودش را بر ما منّت نهاد و از علمش ما را مستفيض ساخت و از كم توفيقى ماست كه حدود 25 سال است از ديدارش بىنصيب شدهايم و شب و روز از خداوند كريم ديدارش را مىطلبم .
در نجف اشرف - كه بر ساكنانش درود باد - خدمتش مىرسيدم ، هرچند در ايام اقامتش مدّتى مريض بودم و مدّتى هم از وجود اين نعمت غافل شدم تا اينكه ايشان از اينجا مهاجرت فرمود . . . ( تا اينكه مىگويد : ) در اينجا ذكر مىكنم آنچه را كه از خدمت دايىام استفاده كردهام . » « 4 »
هامش
( 1 ) . « رياض العلماء » ج 1 / 56 .
( 2 ) . اعيان الشيعه ، ج 3 / 81 .
( 3 ) . در « طبقات اعلام الشيعه » ، شرح زندگى الياس اردبيلى آمده است .
( 4 ) . « مجمع الفائدة و البرهان » ، چاپ جامعه مدرسين ، ج 2 / 71 و 72 .