استاد مطهرى ( شهادت 1358 ش ) مىنويسد :
« نظريات دقيق او مورد توجه فقها است » « 1 » .
به خصوص قبل از تأليف « جواهر الكلام » و كتب شيخ اعظم انصارى بيشتر ، نوشتهها و تحقيقات مقدس اردبيلى مطرح بوده است .
آية اللّه شيخ يوسف صانعى مىفرمايد :
« ديدن نظريات مقدس اردبيلى به فقيه جرأت و اطمينان مىدهد ، از اين روى مفيد است كه به آنها مراجعه شود » « 2 » .
كار مهم و بزرگ ديگر اردبيلى برپاداشتن حوزهء نجف بوده است . هرچند در زمان صفويه به وجود او در ايران شديدا نياز بود و سلاطين وقت و علماى عالى مقام با اصرار از او مىخواستند به ايران بيايد ، ايشان قبول نكرد و توانست حوزهء چند صد ساله نجف را با بحث و تدريس خود گرم و پرشور نگاه دارد و در برابر حوزهء اصفهان آن را تقويت نمايد تا آن دانشگاه بزرگ تشيع منقرض نگردد .
اساتيد محقق اردبيلى
در اينكه مقدس اردبيلى در حوزه درس چه كسانى حاضر شده و از محضرشان استفاده برده است ، اطلاع زيادى در دست نيست و آنچه در اين باره مىتوان گفت اين است كه بهطور تفصيل و مشخص و روشن نمىدانيم اساتيد ايشان چه كسانى بودهاند ولى همين قدر گفتهاند كه عمده تحصيلاتش را در منقول و معقول از شاگردان شهيد ثانى ( شهادت 965 ه . ق ) استفاده كرده است .
علامه افندى مىنويسد :
« . . . علوم عقلى را در شيراز نزد خواجه جمال الدّين محمود شيرازى - شاگرد خواجه جلال الدّين دوانى - آموخت . و در اواخر بلكه مىتوان گفت در
هامش
( 1 ) . « خدمات متقابل اسلام و ايران » ، ص 494 .
( 2 ) . « مجله حوزه » ، شمارهء 40 ( سال 1369 ش ) .