سخنانى از بزرگان درباره اردبيلى
كسانى كه دربارهء مرحوم محقق اردبيلى سخن گفتهاند همگى او را در سطح بالايى ستوده و از او با كمال اجلال و اكرام ياد كردهاند .
مرحوم شيخ حرّ عاملى مىگويد : مولاى اجل اكمل احمد اردبيلى عالمى فاضل ، مدقق ، عابد ، ثقه ، ورع ، عظيم الشان جليل القدر بوده است « 1 »
علامهء بزرگوار مرحوم مجلسى متوفاى 1110 قمرى علاوه بر آنكه در مواضع عديده از آثار علمى خود از جمله كتاب نفيس بحار الانوار ، مطالب اردبيلى را مكرر نقل كرده در يك جا كه قلم را به وصف اين بزرگوار گردانده مىفرمايد :
و محقق اردبيلى در ورع و تقوا ، زهد و فضل به نهايت درجه رسيده است .
آنگاه اضافه مىكند : كسى را در ميان متقدمين و متأخرين نشنيدم كه همانند او باشد خداوند بين او و بين ائمه طاهرين جمع فرمايد ، و كتب او در نهايت تدقيق و تحقيق مىباشد . « 2 »
مرحوم صاحب حدائق متوفاى سنهء 1186 در اين باره فرموده است :
مولا اردبيلى عالمى عامل ، محقق ، مدقق ، زاهد ، عابد ، ورع بود كه مانند او در زهد و ورع شنيده نشده و براى او كرامات و مقاماتى است . « 3 »
عالم متتبع : خبير حاج محمد بن على اردبيلى از علماى نيمهء دوّم از قرن يازدهم دربارهء آن مرد بزرگ مىگويد : امر او در جلالت و وثاقت و امانت مشهورتر از آن است كه ذكر شود و بالاتر از آن است كه عبارتى بتواند در اطراف آن جارى گردد او متكلم فقيه عظيم الشأن و جليل القدر و رفيع المنزلة است و عبادت كنندهترين و پرهيزكارترين اهل زمان خود بود او را مصنفاتى است از جملهء آنها كتاب آيات الاحكام و كتاب شرح ارشاد كه بسيار عالى
هامش
( 1 ) . امل الامل ج 2 ص 23 .
( 2 ) . بحار الانوار ج 1 ص 42 .
( 3 ) . لؤلؤة البحرين ص 148 و 149