مورد توجه پيشينيان قرار نگرفته و اهتمام به ضبط آن نكردهاند تا نسل امروز و محققان بفهمند كه ايشان چه اساتيدى داشته و از هر يك چه مقدار بهرهمند شده و عمدهء شاگردى او بر كدام يك از آنها بوده است ، آنچه در كتب ، راجع به اين موضوع آمده اين است كه او در نزد بعضى از تلامذهء شهيد ثانى - رحمة اللّه عليه - درس خوانده و بر او شاگردى كرده است .
اكنون مىشود گفت سه نفر از بزرگان ، از اساتيد ايشان بودهاند :
1 - مولانا جمال الدين محمود ( تلميذ مولانا جلال الدين دوانى ) :
مقدس اردبيلى عقليات را در شيراز در خدمات او خوانده است كه البته در اواخر عمر بلكه در اواسط ، در نجف عقليات را رها كرده و بر نقليات اقتصار كرد تا از دنيا رفت . « 1 »
لكن علامه حرز الدين مىگويد : « وى علوم عقليه و نقليه را نزد جمال الدين محمود خوانده و فرا گرفته است . » « 2 »
2 - مرحوم سيد على صائغ « 3 » كه از بزرگان شاگردان مرحوم شهيد ثانى - رضوان اللّه عليه - بوده است البته تصريحى در كلمات بزرگان راجع به شاگردى اردبيلى بر اين بزرگوار نديدم ليكن اين را گفتهاند كه اردبيلى از سيد
هامش
( 1 ) . رياض العلما ج 1 ص 56 .
( 2 ) . معّارف الرجال ج 1 ص 54 .
( 3 ) . مرحوم شيخ يوسف محدّث بحرانى رضوان اللّه عليه دربارهء ايشان مىنويسد : « سيد على حسينى عاملى جزّينى - جزّين از قراء جبل عامل است - او مردى فاضل ، عابد ، محدث ، محقق از تلامذهء شهيد ثانى بوده كه كتاب شرايع را شرح كرده و نيز شرحى بر ارشاد و آثار ديگرى دارد . شيخ على بن شيخ محمد بن شيخ حسن در كتاب الدّر المنظوم و الماثور هنگامى كه اسم جدّش شيخ حسن صاحب معالم را مىبرد ميگويد : بنابر آنچه از جماعتى از مشايخ خودمان و ديگران به من رسيده پدر او - يعنى شهيد ثانى - اعتقاد تامى به عالم عامل سيد على صائغ داشت و همواره از خداوند آرزو مىكرد كه از فضل خودش پسرى به او عطا كند كه مربّى و معلم او سيد مزبور باشد و خداوند اميد او را محقق ساخت و شيخ حسن را به او داد و سيد على صائغ و نيز سيد على بن الحسن عهدهدار تربيت او شدند تا بزرگ شد و بر آن دو ، خصوصا بر سيد على صائغ شاگردى كرد و اكثر علومى كه سيد از پدر شيخ حسن استفاده كرده بود از معقول و منقول و فروع و اصول و عربى و رياضى را به او آموخت . » لؤلؤة البحرين ص 52 تا 55 .