فهرست فنّى كه براى حديقة الشيعه تهيّه شده ، مىتوان اين مسئله را اثبات كرد ؛ همچنين اين نكته لازم به ذكر است كه هر حديث ضعيف را نبايد ساختگى پنداشت چه بسا ضعف قرائن داخلى روايات را بتوان به وسيلهء قرائن خارجى تقويت نمود به ويژه احاديثى كه ضعف آن به سبب مجهول بودن راوى يا عدم تصريح علماى رجال به مدح و ذم او باشد . امّا اگر مراد از قصّههاى عاميانهء حديقة الشيعه ، همان داستانهاى ابو هاشم جعفرى از كرامات و حالات شگفتانگيز ائمّهء اطهار عليهم السّلام باشد ، بايد گفت اهل فن رجال او را با عبارات كمنظير ستودهاند و رواياتش را پذيرفتهاند ؛ چنان كه رجالى نامى علّامه مامقانى ( وفات : 1351 ه . ق ) بعد از تجليل بسيار از او در « تنقيح المقال » مىنويسد : « من اكثر روايات او را كه در كتب روايى آمده و متضمن حالات امام موسى كاظم ، امام رضا و امام جواد عليهم السّلام است ، مورد تتبّع و بررسى كامل قرار دادم و به اين حقيقت رسيدم كه در روايات او چيزى نيست جز معجزات و فضايل ائمه عليهم السّلام از قبيل : خبر دادن از امور غيبى و تكلّم به ساير زبانهاى گوناگون . . . و امثال اين مطالب كه غلوّ شمردهاند و چنين نيست ، بلكه نقل اين روايات دلالت بر مدح و حسن عقيدهء او دارد . . . » « 1 » .
فى الجمله همين قدر كفايت مىكند كه قريب به اتّفاق ، راويان شيعه مذهب اين كتاب از جانب اهل فن توثيق شدهاند و بعضى از روايات جعلى يا ضعيف به حديقة الشيعه راه يافته كه موارد آن را خواهيم آورد . امّا در خصوص روايات قسمت نكوهش صوفيّه ، بايد گفت از 22 حديث ، فقط مأخذ هفت حديث را در متون فعلى شيعه نيافتيم و آنها احاديثى است كه صاحب حديقة الشيعه به كتابهاى « ايجاز المطالب » ، « الهادى الى النجاة » « 2 » ،
هامش
( 1 ) - تنقيح المقال ج 1 / 413 .
( 2 ) - البته نبايد اين كتاب را با « هادى النجاة من جميع المهلكات » محمد شريف شهرزادى كه -