داخل به گونهاى است كه در تمام فصول سال هنگامى كه شعاع آفتاب بر لبه سكويى كه در مقابل هريك از حجرات صحن قرار دارد مىرسد ظهر شرعي فرا رسيده است . از اينرو در صحن نجف ستونى كه در بسيارى از مساجد مسلمانان ( نظير مسجد گوهرشاد وجز آن ) براي تعيين ظهر شرعي قرار دارد و ( المزولة ) نام وارد نمىباشد وامّا از بيرون صحن دروازه الباب الذهبي به گونهاى ساخته شده است كه از يكسو به طرف بازار اصلى شهر باز شده واز سوى ديگر در برابر باب درب طلايى إيوان مطهر حضرت عليه السّلام قرار دارد وهنگامى كه بيننده دروازه اصلى را در پشت روى خود قرار مىدهد تا انتهاى بازار شهر كه منتهى اليه آن ميدان اصلى شهر به نام ( ساحة الامام علي عليه السّلام ) است را به خوبى مىبيند ، در برابر اين ميدان خيابانى عريض قرار دارد كه مستقيما به شهر كوفه كه در هشت كيلومترى نجف است ختم مىشود ، وهنگامى كه انسان در برابر دروازه قرار مىگيرد مىتوان به راحتى چشمان خود را با ديدن ضريح مطهر حضرت عليه السّلام نوازش دهد .
مهندسي اين دروازه به گونهاى است كه از صدها سال تا به امروز وبا تمام تغييرات وتحولاتى كه در ساختمان شهر به وجود آمده است همواره اوّلين أشعة آفتاب بامدادى كه از طرف شهر كوفه بر نجف مىتابد از بزرگراه ميان اين دو شهر گذشته وبازار شهر را روشن نموده وآنگاه با عبور از ميان بازار از ميانه دروازه الباب الذهبي گذشته ومستقيما به ضريح مطهر تابش مىكند ، زيبايى اين تابيدن در بامداد هرروز به گونهاى زيبا وخيالبرانگيز وشاعرانه است كه شعراى بسيار در وصف زيبايى آن قصيدههايى سروده واين پديده را سلام بامدادين آفتاب به ساحت مقدس مولى الموحدين به شمار آوردهاند .
در داخل صحن مطهر وهنگامى كه پشت به دروازه طلايى مىكنيم خود را در برابر ايوانى باعظمت وشكوه وجلال ومتلالى از پرتوافشانى آجرهاى زرين آن مىيابيم ، ايوانى طلايى وبىسقف كه با نردههاى آهنين در دو مترى از سطح زمين صحن قرار دارد . بر پيشانى اين إيوان تاريخ طلاكارى آن اينگونه آمده
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( عربى - فارسى ) — صفحة 533
مساهمون: كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى
ص٥٣٣