كيلومترى جنوب شرقي نجف ) به نجف حركت مىكنيم ، نخست گنبد طلايى وسپس ديگر ساختمانهاى شهر ديده مىشود ، اين آستانه مقدسه ساختمانى است مربع شكل در ابعاد 13 * 13 متر كه گرداگرد آن را صحنى وسيع وزيبا در ابعاد 72 * 77 متر فراگرفته است . أطراف اين صحن را با روى بلندى به ارتفاع 17 متر دربر دارد كه ساختمان كنونى آن از يادگارهاى دوران شاه صفى وشاه عباس صفوى است ، اين بارو از داخل به صورت ايوانهاى دو طبقهاى است كه در پس هر إيوان اتاقى در ابعاد 5 * 5 متر قرار دارد وقرينه كوچكتر آن هم در طبقه دوم مىباشد كه در پس آن رديف از اتاقها راهرويى طولانى وتاريك به عرض يك متر سرتاسر صحن را مىچرخد . نماى بيرونى اين بارو يكنواخت وآجرين مىباشد . صحن به وسيله چهار دروازهء اصلى ويك دروازه فرعى به بيرون راه دارد . چهار دروازه اصلى با سردرهاى يادگارى بلند از داخل وخارج بوده وبا كاشيكارى نفيس وزيبا پوشيده شده است . اين چهار دروازه اصلى با نامهاى :
باب السوق الكبير يا الباب الذهبي در سمت مشرق ، باب الطوسي در سمت شمال كه به سوى مسجد وآرامگاه شيخ طوسي وخيابان روبروى آن گشوده مىشود ، باب السلطاني در سمت غرب كه به مناسبت ورود سلطان عبد العزيز خليفه عثماني باز گرديد وبه باب الفرج نيز مشهور است وباب القبلة در سمت جنوب ودروازه فرعى كه در سمت شمال شرقي ودر نزديكى دروازه الباب الذهبي قرار دارد وبه سوى يكى از بازارچههاى متفرع از بازار اصلى شهر گشوده مىشود وبه نام باب مسلم بن عقيل مشهور است . از ميان اين چهار دروازه اصلى ، دروازه الباب الذهبي مهمترين آنها است وبيشترين تردد مردمان وزوار از ميان آن انجام مىگيرد اين دروازه از زيبايى وساستوارى وبلندى خاصي برخوردار است ودر برابر بازار اصلى شهر كه به نام ( السوق الكبير ) مشهور است قرار دارد .
بنابر روايات تاريخي ساختمان صحن كه يادگار دوران صفويه است با نقشه ونظارت مرحوم شيخ بهايى ( ره ) ساخته شده است ، ساختمان صحن از
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( عربى - فارسى ) — صفحة 532
مساهمون: كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى
ص٥٣٢