امر بديهي است كه اگر پروردگار ، بندهاى را بدون استحقاق وعوض ، آزرده سازد ، ناروا خواهد بود چون خداوند عالم وبىنياز است وعقل ، صدور چنين فعلى را روا نمىداند ، ونظريّهء تفتازانى را در اين باب رد مىكند .
ديگر عقيدهء ثنويه است كه به طور مطلق مىگويند . جميع آلام ، قبيح مىباشند ، مرحوم اردبيلى مىفرمايد كه : عقل بالبديهة درمىيابد كه مجازات تبهكاران ، نيكو وعدل ، بلكه واجب است . « 1 »
مقدس اردبيلى در خصوص مسألهء أعواض وآجال وارزاق بيشتر ، ناظر به دفع شبهات اشاعره وشارح تجريد است .
ربّنا لا تؤاخذنا إن نسينا أو أخطأنا
مشهد مقدس ؛ تابستان 1375 ش
هامش
( 1 ) . حاشية شرح تجريد : 130 .