ميدان ، تلاش فوقالعاده انجام دادهاند « 1 » « فشكر اللّه مساعيهم الجميلة و جعلنا اللّه من المستفدين من آثارهم و المقتفين لاثرهم . »
مقدس اردبيلى و ويژگيهاى آيات الاحكام او
مرحوم مقدس اردبيلى يكى از آن بزرگان شيعه است كه كتاب « زبدة البيان » را در زمينه آيات الاحكام نوشته است . معظمله با آنكه از لحاظ تقوى و تقدس جزء معدود از علماء و مجتهدين شيعه است كه تالى تلو معصومين عليهم السّلام به شمار مىرود و طبعا بايد در مسائل فقهى و تفسيرى احتياط فراوان داشته باشد ولى خوشبختانه در مسائل ياد شده كمتر احتياط مىكند و بيشتر با قاطعيت ابراز نظر مىفرمايد كسى كه به كتاب « مجمع الفائدة و البرهان فى شرح ارشاد الاذهان » در فقه و « زبدة البيان » در تفسير آيات الاحكام مراجعه كند ، اين حقيقت را به خوبى مىيابد چرا كه قرآن مجيد فرموده است :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً -
اى كسانى كه ايمان آوردهايد اگر تقوى پيشه كنيد ، خداوند براى شما وسيلهاى براى جدائى حق از باطل قرار مىدهد « 2 » » .
و نيز در سوره بقره آمده است :
« اتَّقُوا اللَّهَ وَ يُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ
- تقوى پيشه كنيد و خداوند به شما مىآموزد « 3 » » و در حديث معروف ، نيز آمده است : « المؤمن ينظر بنور اللّه . »
عليهذا با سرمايهء عظيم تقوى كه مرحوم اردبيلى داشته ، خداوند چنان واقع بينى به او مرحمت فرموده كه در استنباط احكام و به دست آوردن منظور پروردگار ، بدون دغدغه خاطر اظهارنظر نظر مىفرمايد و لذا مرحوم مجلسى از او تعبير به « محقق اردبيلى » مىكند نه « مقدس اردبيلى » « 4 » .
هامش
( 1 ) . در اين باره به الذريعه ج 1 ص 40 و كشف الظنون ج 1 ص 20 مراجعه شود .
( 2 ) . انفال / 29 .
( 3 ) . بقره / 282 .
( 4 ) . مقدمهء زبدة البيان ص 3 .