پيامبر ) فرو نفرستاديم مگر براى اينكه در مواردى كه در آن اختلاف پيدا كردهاند به روشنى بيان نمايى تا اين كتاب وسيله راهنمايى و رحمت براى گروه مؤمنان باشد .
و در سورهء ص آيه 29 قرآن را مبارك و وسيله تدبر و تذكر و يادآورى خردمندان توصيف نموده است . كلمه مبارك از بركت به معناى فزونى نعمت پايدار و چيزى كه داراى خير مستمر و مداوم باشد ، بيانگر اين است كه اين كتاب جاويد همواره در همه قرون و اعصار براى نوع بشر پيام دارد و با توجه به تنوين و مطلق بودن ، اين تعبير حاكى از اين واقعيت است كه قرآن كتاب انسانسازى است كه تعاليم اخلاقى ، اجتماعى ، سياسى ، اقتصادى ، فرهنگى و . . . آن به شرط تأمل و تدبر و تفكر و تعقّل و عمل به آن سعادت دارين را براى جامعه انسانى به ارمغان خواهد آورد .
يادسپارى
تدبّر در مقابل تفكر كه به معناى انديشيدن پيرامون اسباب و علل موجود گذشته است از ماده « دبر » به معناى پشت و سرانجام و عاقبت چيزى مىباشد كه با تدبير همخانواده است كه به معناى انتخاب اصلح و بهترين راه و سرانجام براى رسيدن به مقصد آمده و تدبر در قرآن دنبال كردن و پىگيرى مفاهيم ژرف آيات قرآن با انديشيدن در نتايج و عواقب اوامر و نواهى الهى در حال و آينده است . « 1 » بنابراين براى همه آشنايان به قواعد ادب عربى و اسباب و شرايط نزول قرآن امكان فهم و انديشه در رموز آيات وجود دارد چنان كه در سورهء محمد صلّى اللّه عليه و آله آيه 24 از منافقان بيماردل به خاطر عدم تدبّر در قرآن نكوهش فرموده :
« أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها . »
هامش
( 1 ) . شعرانى ، ابو الحسن ، نشر طوسى ، تهران ، اسلاميه ، 1398 ق ، ج 1 ، ص 252 ، قريشى ، سيد على اكبر ، تهران ، اسلاميه ، ج 2 ، ص 326 .