پاسخ به اردبيلى قدّس سرّه
اگر در سخن شهيد اول « ره » دقت كنيم و آنچه را با علامت ( * ) مشخص ساختيم از نظر بگذرانيم چنين خواهيم داشت : ميان جدى و فرقدان سه ستاره وجود دارد كه همه آنها به دور قطب گردش مىكنند . اعتبار به قطب است ، و آن ستارهيست مخفى در مجموعهء ستارگان ماهى ، اين ستاره پنهان همه وقت علامت است و از جاى خود تغيير نمىكند جز خيلى كم كه قابل حسّ نيست ، پس سبب تغيير جهت قبله نخواهد شد ، اما جدى در حال استقامت بر دايره نصف النهار است و به دو قطب عالم مىگذرد .
سخن شهيد « ره » با اصول و قواعد فن هيأت كاملا موافق و همخوانى دارد ، از اينرو مىتوان به مقدس اردبيلى قدّس سرّه طبق رقم اشكالات چنين پاسخ داد :
اول ) : در سخن شهيد « ره » هيچ غلط آشكارى وجود ندارد و قطب شمال به آن ستاره مخفى نزديكتر است تا به جدى ، زيرا مدار آن ستاره مخفى آن قدر كم است كه قبال حسن نيست .
دوم ) : جدى در حال استقامت حتما بر قطب شمالى است ، چنان كه بر خط نصف النهار است و اگر بجانب غرب مايل باشد از فرض علامت بودن خارج شده است .
گفتنى است كه هر شهر و نقطهاى كه بر نيم كره شمالى فرض شود ستاره جدى هر شبانه روز دوبار بر خط نصف النهارش مىگذرد يكى در غايت ارتفاع كه نيمه شب است و ديگر در غايت انخفاض ، كه نيمروز ( ظهر شرعى ) است .
سوم ) : اگر اهل هيأت ، جدى را در حال استقامت و عكس ، محاذى