كتاب در شرح كلام خواجه نصير الدين طوسى به رشتهء تحرير درآمده و از كتب و شروح ديگر مانند شرح قوشچى بهتر است .
علّامهء حلّى نيز كتابى به نام : « معارج الفهم فى شرح النظم » كه شرحى است بر كتاب ديگر خودش به نام : « نظم البراهين فى اصول الدين » و نيز كتابى به نام :
« مقصد الواصلين فى اصول الدين » و كتابى ديگر به نام : « منهاج الكرامة فى معرفة الامامة » دارد .
كاشف الغطاء و ديگر بزرگان فقه كتابهايى در علوم متنوع دارند كه اينگونه نوشتهها از فقه آنها نكاسته و بلكه بر جامعيت آنها دلالت مىكند كه از جملهء آنها قائد اعظم رهبر كبير انقلاب بود كه در فلسفه و اخلاق و عرفان و ديگر موارد نوشتههايى داشت كه بر همگان روشن است و بيشتر آنها چاپ و در اختيار مردم قرار گرفته است .
نوشتههاى محقق اردبيلى در علوم ديگر نيز از تحقيقات فقهى او نكاسته ، بلكه بر اعتبار آن افزوده است ولى پس از مقدس نظريهء اخباريها در حوزههاى نجف و كربلا در زمان صاحب حدائق و غيره مطرح شد برخى از علوم ، مانند اصول و تفسير زير سؤال رفت كه تفسير قرآن نيز متروك گرديد ، حتى در اوائل شروع ما به دروس دينى ، تفسير قرآن به كلى موهون شده بود تا آنكه در اين زمانهاى اخير باز تفسير جاى خود را در ميان حوزه باز يافت ، بخصوص پس از پيروزى حكومت جمهورى اسلامى از دروس رسمى حوزهء علميه قم گرديد .
ولى متأسفانه در بعضى از حوزهها آن روحيهء افراطى باز بطور كامل از ميان نرفته است امّيد مىرود تفسير قرآن و بخصوص آيات الأحكام كه از محكمترين منابع فقهى است مورد توجه قرار گيرد و اين رشته كه يكى از بانيان آن محقق اردبيلى بوده بالاتر از ساير منابع فقهى مورد درس و بحث قرار گيرد .
نظرات مقدس بسيار است كه در اينجا به همين اندازه اكتفا كرديم اميد است برادران ديگر اين نقيصه را جبران كنند . و السلام عليكم و رحمة اللّه
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 112
مساهمون: كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى
ص١١٢