كه او در سال 80 ه - ق متولد گرديد . « 1 » مادرش كنيز بود و در شمار بردههاى متعلق به پدرش بود ؛ طايفه زيديّه به او منتسب هستند . زيديه يكى از طوايف شيعى است ولى نسبت به ديگر شيعيان معتدلتر و به اهل سنت نزديكترند .
خلفاى بنىاميه از زيدبن على زينالعابدين هراس داشتند و از او مىترسيدند و دربارهاش مىگفتند : او زبانى دارد كه از شمشير برندهتر و كلامى كه از جادو رساتر است . « 2 »
هنگامى كه شرح حال اين شخصيت برجسته را كه وابسته به اهل بيت است از نظر مىگذرانيم مىبينيم كه در مسير زندگى همواره در راستاى تحقق رؤياى خلافت كوشيده تا پا جاى پاى جدّش امام حسين [ ع ] و از آنجا جدّ بزرگش امام على بگذارد .
تحقق نخستين گامهاى اين رؤيا با تشكيل ارتش كوچكى از مجموعهاى از پيروانش ، آغاز گرديد سپس در كوفه قيام كرد ولى قصد بازگشت به مدينه منوره را داشت كه اهل كوفه پيگيرش شدند و متقاعدش كردند كه براى مبارزه با بنىاميه در آنجا بماند و رؤياى خود و اجدادش را تحقق بخشد ! !
شگفتى روايت تاريخى در آناست كه مردم كوفه با او عهد بستند كه زمان هلاك بنىاميه فرا رسيده است و همچنان بر اين خواسته و درخواست خود پافشارى كردند تا سرانجام او را به كوفه بازگرداندند و در اين راه همان كارى را با او كردند كه با جدّ مستقيم او امام حسين و جد بزرگش امام على بن ابىطالب كرده بودند .
هامش
( 1 ) - گفتهها در مورد سال تولد او گوناگون است ؛ گفته شده كه در سال 57 يا 66 يا 67 هجرى و نيز 78 و سال 80 هجرى متولد شده است . سال 80 هجرى از سوى ابن حجر در تقريب التهذيب آمده است . ولى روايت خريدارى مادرش از سوى المختار و ارسال وى براى پدرش على بن الحسين ( ع ) و حديث حاكى از وجه تسميه او به زيد ، دلالت بر آن دارد كه او در همان سالى كه مختار او را براى امام زينالعابدين ( ع ) فرستاد ، به او وابسته شد . مختار نيز آنچنانكه همه مىدانند در سال 67 هجرى كشته شد و بنابراين ولادت او نمىتواند در سال 80 هجرى يا 75 هجرى ( به روايت صاحب الحدائق الوردية ) و يا سال 78 هجرى ( در تاريخ ابن عساكر ) باشد .
( 2 ) - نگاه كنيد به : زهرالآداب و ثمرة الالباب 1 : 72 و الروض النضير 1 : 72 - 71 .