در مصر قديم مىگرفت و سپس تا حى غمرة در شمال مىرفت زمانى كه در سال 1898 م . ويران شد ، از ابتداى 1901 م . خط تراموا از آن گذر كرد .
در آغاز عمليات توسعهء اين ميدان باستان شناسان ، نماى زاويه و ضريح بانو زينب را كه پيش از آن على باشا الوزير كارگزار عثمانى در 951 ه - / 1547 م بنا كرده و اميرعبدالرحمن كتخدا در 1174 ه - / 1761 م آنرا بازسازى كرده بود ، پيدا كردند . پس از آن معايبى در اين بنا ظاهر شد و بهدنبال آن عثمان بيك معروف به الطنبورجى المرادى در 1212 ه - / 1798 مآنرا ويران و دوباره بنا كرد ولى با حملهء فرانسوى ، بناى آن متوقف گرديد تا سرانجام محمدخسرو پاشا در سال 1217 ه - / 1802 م آنرا تكميل كرد .
سپس اين بنا به دست احمد المحروقى درباره بازسازى شد و بعد از آن عباس پاشا كار بازسازى و توسعه و پىريزى آنرا در 1270 ه - / 1854 م آغاز كرد ولى پيش از اتمام ، وفات يافت و سعيد پاشا ناظر اوقاف در آن زمان كار را دنبال كرد و تالار دريايى را كه ضريح شيخ محمد العتريس برادر سيدابراهيم الدسوقى و شيخ عبدالرحمن الحسين العلوى العيدروسى التريمى متوفى 1192 ه - / 1758 م در آن قرار دارد ، به آن ضميمه كرد و علاوه بر اين پيرامون اين مسجد ، ديوارهاى آهنى ساخت و سپس الخديوى توفيق دستور ويران ساختن مسجد و برجاى گذاردن ضريح و تجديد بناى آنرا صادر كرد و فضاى پيرامونى را به آن افزود و در 1305 ه - / 1898 م كار بنا به پايان رسيد . « 1 »
خديوى اسماعيل برآن بود كه چندين خيابان بنا كند كه مركز آنها مسجد بانو زينب و آرامگاه و ضريح او باشد تا بهداشت عمومى نيز رعايت شده باشد ؛ يكى از اين خيابانها از ميدان السيدة تا بركة الفيل و تا خيابان محمدعلى ادامه مىيافت ؛ مؤرخ على پاشا مبارك در كتاب خود " الخطط التوفيقية " به ذكر اين مسجد و ضريح پرداخته مىگويد : در سال هزار و دويست و هشتاد و شش زمانى كه ناظر ديوان اوقاف بودم ، و از سمت شرق مقبرهاى به مسجد بانو زينب چسبيده بود و پس از آن زمينهاى آزاد و مزارع قرار داشت ، مواردى را كه در مالكيت افراد بود خريدارى كردم و آنها رابه زمين
هامش
( 1 ) - نگاه كنيد به : " مدينة القاهرة من ولاية محمدعلى الى اسماعيل " للدكتور محمدحسانالدين اسماعيل .