شرح آيات :
[ 176 ] گروهى از مسلمانان كه ايمان در دلهاى ايشان رسوخ پيدا نكرده بود ، هنگامى كه با پيروزى كفار مواجه شدند ، به طرف كفر شتافتند ، ولى اين كار ايشان مايهء سستى جبههء داخلى مسلمانان نشد ، بدان سبب كه از اساس ، بر اثر سست ايمانى ، سودى براى مسلمانان نداشتند ، و از سوى ديگر چون بنا بر طبيعت خود شكست پذير و سست دل بودند ، براى جبههء مخالف سودى از ايشان حاصل نمىشد .
ولى زيانكار يگانه با عمل ايشان خودشان بودند ، چه آنچه را كه پيش از آن به دست آورده بودند ، و احتمال آن مىرفت كه شايستهء درآمدن به بهشت شوند ، از دست دادند ، ولى اكنون نصيبى از آن ندارند ، بلكه به سبب شكستن پيمان خود و مخالفت كردن با فرمان پروردگارشان به عذاب عظيم گرفتار خواهند شد .
«
وَ لا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسارِعُونَ فِي الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئاً يُرِيدُ اللَّهُ أَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِي الْآخِرَةِ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ
- و از اين كه كسانى در كافر شدن شتاب مىورزند اندوهگين مباش ، كه از ايشان به هيچ روى زيانى به خدا نرسد ؛ خدا مىخواهد كه براى ايشان بهرهاى در آخرت نگذارد ، و بهرهء ايشان عذابى بزرگ است . » تعبير قرآنى كه مىگويد : « فى الكفر » براى بيان اين مطلب است كه كفر عمل است و مرز نهايى براى شتافتن به سوى آن نيست ، و لذا نگفته است :
« إلى الكفر » . تو گويى قرآن مىخواهد بگويد كه در اعمال كفر يا درجات آن شتاب مىورزند .
[ 177 ] آنان ايمان را با كفر مبادله كردند ، پس آيا در اين كار ايشان خدا چيزى از دست داد ؟ هرگز ، بدان سبب كه قدرت خدا گسترده و او از همهء جهانيان بىنياز است ، و پيشرفت امت اسلامى به آن اندازه وابستهء به اين يا آن شخص نيست كه وابستهء به نوع اشخاص و دامنهء كار كردن آن با ايمان است .
و آنان با عمل خود عذابى دردناك را براى خود خريدند .
«
إِنَّ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْكُفْرَ بِالْإِيْمانِ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئاً وَ لَهُمْ عَذابٌ