شدند و به غنيمتهاى فراوان دست يافتند و در نبرد تازه چندان آزارى نديدند ، و به بهترين پاداش كه خرسندى خدا بود رسيدند .
«
فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَ اتَّبَعُوا رِضْوانَ اللَّهِ وَ اللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ
- پس با نعمت و فضلى از خدا بازگشتند ، و آسيبى به ايشان نرسيد ، و از خشنودى خدا پيروى كردند ، و خدا صاحب نعمت بزرگ است . » وجود عزم راسخ در نزد اين گروه براى رو به رو شدن با دشمن ، همان عاملى بود كه از زيانهاى ايشان در نبرد كاست ، بلكه چنان كرد كه بدون زيان ديدن در اين جنگ به سود برسند ، و اگر ترسيده بودند ، دشمن مىتوانست بار ديگر بر ايشان حمله كند و عذابى دردناك به ايشان بچشاند .
/ 703 [ 175 ] آدمى از كجا بايد شجاعت لازم را براى رويارويى با اوضاع و احوال شكست به دست آورد ؟
قرآن به اين پرسش چنين پاسخ مىدهد كه : مصدر شكست نفسانى ترس است ، و ترس يكى از امور فطرى بشر است ، ولى بر مؤمن واجب است كه ترس خود را از شكست به مصدر حقيقى ترس كه خداوند متعال است متوجه سازد و نه به دشمنان بشرى خود ، بدان جهت كه خدا بشر نيست و مىتواند در دنيا و آخرت سختترين عقوبتهاى خود را بر آن مستولى كند و بنا بر اين بر آدمى است كه تنها از او بترسد .
اما ترس از آدميان ، تنها وسواسى شيطانى است ، بدان سبب كه هر چه در تصرف بشر است امكان آن دارد كه به تصرف من درآيد ، ولى آيا اين امكان براى من وجود دارد كه مالك چيزى شوم كه در ملكيت خدا بوده است ؟
«
إِنَّما ذلِكُمُ الشَّيْطانُ يُخَوِّفُ أَوْلِياءَهُ فَلا تَخافُوهُمْ وَ خافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
- اين شيطان است كه دوستان خود را مىترساند ، پس اگر شما مؤمنيد از ايشان مترسيد و از من بترسيد ، » و ايمان داشتن به خدا و به اين كه سود و زيان به دست او است ، و اين كه به حال بندگان خود بصير است ، ما را به ترس از او مىخواند ، و چون چنين شود از