أَلِيمٌ
- كسانى كه ايمان را دادند و كفر را به آن خريدند ، از اين روى به خدا زيانى نرسانند و براى ايشان عذابى دردناك ( آماده ) است . » / 708 و آشكار است كه گروه اول به كارهاى كفر شتاب ورزيدند ، اما اينان تمرد خويش را علنى ساختند ، و شايد به همين سبب عذاب گروه اول بزرگ ( از لحاظ كميت ) و عذاب اينان دردناك ( از لحاظ كيفيت ) بوده باشد .
[ 178 ] و به اعتقاد آنان ، دستاوردهاى كافران دليل بر برترى آنان در دنيا يا حتى تقرب ايشان به خدا بوده باشد . اين را نمىدانند كه فزونى ثروت يا پيروزى يا همانندهاى اينها از مكاسب دنيوى راه نهايى است كه سبب طغيان و سركشى مىشود ، و طغيان مايهء هرج و مرج و در نتيجه فرورفتن در گناهان است كه پايان گناه شناخته است . بنا بر اين امكان آن هست كه خدا از آن روى نعمت كافران را افزايش مىدهد كه آنان را از پاى درآورد .
«
وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ
- و كسانى كه كافر شدند گمان نكنند كه مهلت دادن به آنان به صلاح ايشان است ، بلكه ايشان را از آن روى مهلت مىدهيم كه بيشتر گناه كنند ، و براى ايشان است عذابى خوار كننده . » نعمت همچون تيغى دو دم است ، و ايمان داشتن به خدا عاملى است كه از مبدل شدن نعمت به سببى براى زيان ديدن جلوگيرى مىكند ، و چون آدمى ايمان خود را از كف بدهد ، نعمتها به جاى آنكه براى او سودمند باشد مايهء زيانكارى او خواهد شد .
فرض كنيد كه رانندگى يك اتومبيل به كودك يا ديوانهاى سپرده باشد ؛ در چنين وضعى ، هر چه قدرت پيشروى ماشين افزوده شود ، به هلاك و دمار نزديكتر شده است .
طغيانى كه كافران از آن در نتيجهء وفور نعمت لبريز مىشوند ، در نزد خدا پاداشى از خوارى و رسوايى دارد ، بدان جهت كه طغيان به خود بزرگبينى و گردنكشى مىانجامد .