تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 417

چيزى نياز ندارد و چيزها قائم و ايستادهء به او است و هيچ چيز از او بىنياز نيست . و در اين جا قرآن خدا را به ميانجيگرى دو صفت ( الحى - القيوم ) به ياد ما مىآورد ، و بعضى از مظاهر اين دو صفت را بيان مىكند و مىگويد : « الْحَيُّ الْقَيُّومُ - زندهء قائم به خويش . » پس از مظاهر صفت زنده بىنيازى او از چرت و خواب است : « لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ - چرت زدن و خوابيدن به او راه ندارد . » / 443 از مظاهر زنده اين است كه پروردگار ما قدرت گسترده دارد و مالك هر چيز است و فرمان و خواست يا مشيّت او در هر چيز روان است ، چرا كه : « لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ - هر چه در آسمانها و در زمين است از آن او است ، » و از همين روى از هر كس بىنياز است . « مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ - چه كس مىتواند بىاذن و فرمان وى در نزد او شفاعت و ميانجيگرى كند . » پس كسى نمىتواند خدا را بر كارى مجبور كند ، بلكه تنها مىتواند از او بخواهد ، كه اگر خدا خواسته باشد اين خواهش را برآورده مىسازد ، و اگر نخواهد چنين نمىكند . شاهان زمين ، در استيلاى خود بر مردم ، به مجموعه‌اى از صاحبان نفوذ اعتماد مىكنند ، و اينان از وابستگان به خود در نزد شاه به شفاعت مىپردازند ؛ ولى هيچ كس ، حتى پيامبران و فرستادگان خدا و ملائكه مقرب او در كار كسى دخالت ندارند و چيزى جز بندگان محترم نيستند . و از مظاهر نام زنده ، علم خدا است به هر چيز ، و برترى او از اين كه عقلها بتواند به آستانهء او بالا رود . « يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ - آنچه را كه پيش رو و پشت سر دارند مىداند ، » و علم واسع خدا همهء كرانه‌هاى بشر را فرامىگيرد ،