«
وَ لا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِما شاءَ
- و به چيزى از علم او دست نيابند جز آنكه او خود بخواهد ، » / 444 و بر ايشان آشكار سازد .
اين همان زنده ( حىّ ) و مطلق زندگى و پيوسته زنده و گسترده دانش و قدرت پروردگار ما سبحانه و تعالى است كه شايسته است او را به ولايت و سرورى خود بپذيريم ، نه بندگان آفريننده و ميرندهء او را كه خواب و نادانى بر ايشان مسلّطاند و مالك چيزى نيستند ، و صفت « قيّوم » تابعى از صفت حيات است ؛ خدايى كه خود به خود زنده و مالك همه چيز در آسمانها و زمين است و به آنچه در آنها است عالم است ، كار ساز و قيوم آنها است .
«
وَسِعَ كُرْسِيُّهُ
« 23 »
السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ
- فرمانروايى او وسعتى همچون وسعت آسمانها و زمين دارد . » عرش و شاهى و امتداد روان بودن مشيت او وسعتى به اندازهء وسعت آسمانها و زمين دارد . پس قدرت او هر چيز را فرامىگيرد ، و شبانه روز كارهاى آنها را اداره مىكند بىآنكه اداره كردن ملكوت آسمانها و زمين او را خسته كند ، يا كهكشانهاى بزرگ يا خورشيدها و ماههاى خود مانع آن شوند كه خدا از اداره كردن آنچه از هسته و اجزاء ذره در يك ذرهء كوچك وجود دارد ، بازماند .
«
وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما
- و نگاهدارى آنها او را خسته نمىكند . » چه او از خستگى و دشوارى برتر است ، و هر چه را كه اراده كند مىگويد :
باش ، پس هستى پيدا مىكند .
«
وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ
- و او بلند مرتبه و بزرگ است . » « على » بدان جهت كه زنده است و از هر صفت ناتوانى به دور . و « عظيم » بدان سبب قيّوم و كارساز و سبب بقاى هر چيز است .
هامش
( 23 ) - در حديثى مأثور از امام على ( ع ) آمده است : « همانا آسمان و زمين و ميان آن دو از آفريدهاى كه در درون كرسى آفريده شده است هستند ، كه چهار فرشته آن را به فرمان خدا حمل من كنند » . ( الميزان جزء 2 - ص 341 ) .