شير است و از لحاظ علمى ثابت شده است كه بيشتر ناتوانيها و بيماريها در فرزندان نتيجهء محروم ماندن از شير مادر است .
«
وَ عَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَ كِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ
- و بر پدر است كه خوراك و پوشاك مادر را به خوبى و خوشى بدهد . » بر پدرى كه مادر كودك نوزاد خود را از او دارد و براى او به دنيا آورده ، واجب است كه در پرداختن هزينهء زندگى زن و فرزند به صورتى درخور و خوب و بنا بر سطح زندگى اجتماعى آنان كوتاهى نكند :
«
لا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَها لا تُضَارَّ والِدَةٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ
- به هيچ تكليفى بيش از وسع و توانايى او نمىشود ؛ هيچ مادرى ، نبايد به سبب فرزند خود زيان ببيند ، و هيچ پدرى نبايد براى فرزند خود زيان ببيند . » روا نيست كه عاطفهء پدر و مادر بهانهاى براى زيان رساندن به ايشان از طريق فرزند شود ، همچون ابن كه از ديدار ديگر منع شوند ، يا اين كه يكى از دو همسر ديگرى را براى رعايت حق فرزند از لذت جنسى محروم سازد . در حديثى مأثور از امام صادق ( ع ) ، در تفسير اين گفتهء خداى تعالى :
« لا تُضَارَّ والِدَةٌ »
آمده است كه گفت : « زن ، در آن هنگام كه مرد مىخواست با او نزديكى كند ، دست خود را به جانب شوهر بلند مىكرد و مىگفت نمىگذارم ، بيم آن دارم كه از تو حامله شوم و مرد به زن مىگفت : با تو نزديكى نمىكنم چه ترس آن دارم كه از من حامله شوى و فرزند خودم را بكشم ، و خدا چنين دستور داد : « اين كه مرد مايهء زيان زن ، يا زن مايهء زيان مرد شود » . « 20 » كه از نص دوم چنان برمىآيد كه معنى آنچه در آيه آمده جايز نبودن منع پدر از ديدار فرزندش است ، يا عكس آن در صورتى كه فرزند نزد شوهر بوده باشد .
/ 409 و حديثى مأثور از امام صادق ( ع ) چنين است : « نيز بر وارث روا نيست كه سبب زيان زن شود و بگويد : نمىگذارم فرزندش نزد او بيايد ، و نيز اگر چيزى از
هامش
( 20 ) - الميزان ، ج 2 ، ص 251 .