( نامها ) دسترس پيدا مىكند و به همين جهت قرآن از علوم با اسماء ياد كرده است .
ولى چرا خدا گفت « نامهاى اينها » و نگفت « نامهاى آنها » يا « نامهاى اين » براى اشاره به طبيعت چنان كه در بعضى نصوص آمده است ؟ و در بعضى از نصوص آمده است / 131 كه « هؤلاء » اشاره است به محمد ( ص ) و آل او عليه و عليهم صلوات اللَّه و سلامه ، بدان سبب كه پيامبر اسلام ( ص ) و جانشينان وى برگزيدگان از فرزندان آدم ( ع ) اند و در نتيجه تجلّيگاه حكمت خداى متعال در آفرينش به شمار مىروند . و در اين باره رأى ديگر آن است كه آيه به خود فرشتگان اشاره مىكند - كه فرشتگان نيز به نوبهء خود بر قواى طبيعت تسلّط دارند - و معرفت نامهاى ملائكه به معنى علم داشتن به خصايص چيزها و نشانههاى قواى طبيعى است .
و در آن هنگام كه فرشتگان گفتند « سبحانك » ، اين لفظ را براى بيان اندازهء تقديس خود از خدا و اين كه تنها او كامل است و آنان ناتوانند و علمى ندارند به كار بردند .
و شايد آيهء اخير دلالتى بر آن كند كه فرشتگان از اعتراض خود چيز ديگرى را در نظر داشتند . شايد نوعى رشك و حسد بر جانشان اثر مىگذاشت كه سپس در ابليس كه از سجده كردن به آدم سر پيچيد تجسم پيدا كرد . و از همين رو خداوند سبحان گفت :
« وَ أَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ »
.
در تمامى اين داستان نماد ديگرى است كه بايد به تفصيل از آن سخن گوييم .
فرشتگان مخلوقاتى موكّل بر حياتند ، و در ميان آنان گروههايى به نام ملائكه بخشش و ملائكهء خشم و ملائكهء باران و دريا و ابر وجود دارد . و سجده كردن آنان به آدم عليه السلام رمز مسخر بودن طبيعت در برابر او است .
و احاديثى حاكى از وجود ملائكهء موكل بر طبيعت وجود دارد كه در اين جا از بعضى از آنها ياد مىكنيم :
1 - در كتاب مناقب و تفسير قمى ، به نقل صاحب تفسير صافى از آنها ،