تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تعاليم اسلام ( فارسى ) — صفحة 206

مساهمون:

ص٢٠٦

تحصيل علم

يكى از صفات پسنديده روحى ، داشتن علم است و فضيلت و برترى دانا ، بر نادان از آفتاب روشن‌تر است . آنچه انسان را از ساير حيوانات امتياز مىدهد ، نيروى عقل و زيور علم است . حيوانات ديگر هر كدام طبق ساختمان ويژه خود داراى غريزه‌هاى ثابتى هستند كه به طور يك‌نواخت نيازمندىهاى زندگى خود را مطابق آن‌ها رفع مىكنند و هرگز در زندگى آن‌ها اميدى به ترقى و تعالى نيست و نمىتوانند درهاى تازه‌اى به روى خود و ديگران باز كنند . تنها انسان است كه به واسطه نيروى خرد ، هر روز معلومات تازه‌اى بر معلومات گذشته خود مىافزايد و با كشف قوانين طبيعت و ماوراى طبيعت ، هر زمان ارزش و رونق تازه‌اى به زندگى مادى و معنوى خود مىدهد ، به ادوار گذشته نظر افكنده براى آيندهء خود و ديگران پايه گذارى مىنمايد . اسلام بيش از همه نظامات اجتماعى جديد و قديم ، همه اديان و شرايع ، مردم را به فرا گرفتن علم و دانش تشويق و ترغيب نموده است . اسلام براى پىريزى يك فرهنگ اساسى ، تحصيل علم را بر هر زن و مرد مسلمان واجب كرده است و در اين مورد ، دستورهاى فراوانى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و پيشوايان دينى رسيده است . پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « تحصيل علم بر هر مسلمانى واجب است » در اين روايت « علم » مطلق ذكر شده و شامل تمام رشته‌هاى علمى است و هيچ استثنايى حتى از لحاظ مرد و زن وجود ندارد . پس بنابراين ، تحصيل علم و دانش در اسلام اختصاص به طبيعتى و يا جنسى ندارد ، بلكه فريضه تحصيل علم ، يك فريضه عمومى و همگانى است . و نيز مىفرمايد : « از گهواره تا گور در آموختن دانش بكوشيد » هر فريضه دينى ، وقت خاصى دارد و در همه آن‌ها بلوغ شرط است ، يعنى مكلف بايد بالغ باشد ، مادامى كه بالغ نشده ، وجوب نيست . و بعضى از واجبات دينى در دوران پيرى و ناتوانى از