خلاصهء درس بيست و دوّم :
منشأ تفاوت اجسام ، صدق مفاهيمى است از قبيل حيوان بودن و درخت بودن و انسان بودن و غير اينها از مفاهيمى است كه ثبوت آنها براى اجسام روشن و آشكار بوده ، انفكاك آنها از اين اجسام ممتنع مىباشد اين مفاهيم ، مقوّم جوهر ذات جسم بوده ، با انضمام هريك از اينها با جوهر ، نوعى از جسم پديد مىآيد زيرا جوهر را جز جوهر نمىتواند مقوّم باشد ، اين مفاهيم را فلاسفه « صور جوهر نوعى » مىنامند . بر دليل بالا دو اشكال و دو پاسخ از آن دو در متن درس ذكر شده مراجعه كنيد .
دليل دوّمى براى اثبات صور نوعى ، در متن درس ذكر شده و بدنبال آن اشكالى مطرح و پاسخى از آن همراه دو نتيجهاى كه از اين مطالب براى ما حاصل مىگردد بيان شده مراجعه نمائيد .
« كمّ » يكى از مقولات عرضى مىباشد و چون يكى از اجناس عالى محسوب مىشود داراى حدّ حقيقى نيست و تعريف آن از قبيل تعريف به خاصّه است .
در متن درس ، سه تعريف براى مقولهء كيف از طرف فلاسفه نقل شده است و مرحوم استاد علّامه تعريف اوّل را كه توسّط دو شيخ بزرگوار « فارابى » و « ابن سينا » انجام گرفته است بر دو تعريف ديگر ترجيح داده و آن دو را خالى از اشكال نمىداند . تفصيل سه تعريف براى مقولهء كمّ و اشكال وارد بر دو تعريف از سه تعريف مذكور ، در متن درس آمده مراجعه نمائيد .
ساختار درختى اقسام كمّ بقرار زير است :
تعريف هريك از اين اقسام و مسائل مربوط به آنها در متن درس بيان گرديده ، مراجعه نمائيد .