ميان بردن عقيدهء وثنيت مشكل بود ؛ اگر مشكلتر نبوده باشد .
و به همين جهت بود كه اسلام در اجراى حكم تحريم خمر ، راه ارفاق و طريقهء تدريج را اختيار نموده و به منظور خود در ظرف چندين سال از دعوت ( فاصلهء نزول آيهء اعراف و آيهء مائده ، جامهء عمل پوشانيده . در آيهء اعراف سربسته و به نام « اثم » و در سورهء بقره آيهء 219 « 1 » نسبتاً صريحتر ؛ در آيهء مائده صريح نهى نموده است .
و همچنين در اوايل بعثت به عنوان تحريم ساده و سرانجام تحريم شديد نموده و قرار حدّ ( مجازات با تازيانه ) صادر كرده است .
4 . اسلام در ابتداى كار اگرچه در اجراى حكم تحريم و بيرون كردن هواى مىپرستى از سر مردم ، دچار مشكلاتى بود ، ولى در عين حال در اجراى اين حكم شاق و پذيرش عمومى از وى ، موفقيت شگفتآورى پيدا كرده كه راستى حيرتانگيز است .
آيهء مائده كه آخرين آيهاى است كه به تحريم خمر مشتمل است ، نشان مىدهد كه پس از چندين سال كه از عمر تحريم مى گذشته هنوز مردم به كلى دست از عادت ديرين خود برنداشته بودهاند ؛ ولى چنان كه از قراين تاريخى برمىآيد ، پس از تحريم قطعى خمر ، مردم يكباره هوس باده كشى را از سر بيرون رانده و بىتأمل هر چه خم شراب و صراحى مى بود ، در كوچهها و معابر و سر راهها شكسته و موجودى محتويات آنها را به زمين ريختند و هرگز اجراى حد براى كسى كه در زمان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله ( ما بين تحريم و تعيين حد و رحلت رسول ) شراب خورده باشد ، نقل نشده ؛ با اينكه اجراى حد از براى قتل و زنا و امثال آن از منهيات ، زياد نقل شده است .
و در مسير تاريخى سيزده - چهارده قرن كه از طلوع و دعوت اسلامى مىگذرد ، در ميان جامعهء اسلامى مىتوان گفت : صدها ميليون مسلمان آمده و رفتهاند كه در عمر قطرهاى از اين سمّ مهلك نچشيده باشند .
هامش
( 1 ) .« يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما »