49 . اهتمام به قرآن
در توضيح شماره 24 همين كتاب روشن و معلوم شد كه صحابه در فراگرفتن احكام نبوى تسامح نمودند و براى ثبت و ضبط همه آنچه كه پيامبر فرمود كوشش نكردند . از 60000 يا حداقل 5000 صحابه ، رواياتى كه نقل شده و به دست ما رسيده شاهد چگونگى امر است .
و در مقابل ، به قرآن مجيد اهميت بسيار مىدادند . گروهى در حال حيات پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله قرآن را جمعآورى كردند ( فهرست ابن نديم ) و عده زيادى حافظ قرآن بودند و چون در جنگ « يمامه » عده زيادى از قراء كشته شدند ، ابوبكر با عمر شور نمود و به جمعآورى قرآن پرداخت . « 1 »
خليفه نوشتن حديث را قدغن كرد و گفت براى اين كه مردم از قرآن روىگردان نشوند ، اين حكم را نمودم ! « 2 » و حديث گفتن را نيز بدين لحاظ نهى كرد . « 3 »
سيوطى در الاتقان مىگويد : « مكتبها براى تعليم قرآن در زمان خلفا تأسيس گرديد . » و گروه كثيرى از قراء در كوفه ( شاگردان ابن مسعود ) و در بصره به سر مىبردند . . . اين در حالى است كه به موضوع اهتمام اصحاب به جمعآورى احاديثپيامبر و يا تأسيس مكتب خاص حديث ، اشارهاى نمىشود .
50 . جمع احاديث
نوشتن احاديث نبوى در زمان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله بسيار كم به چشم مىخورد ، زيرا
هامش
( 1 ) . كامل ، ج 2 ، ص 140 و حوادث سال 30 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 113 ؛ تاريخ الخلفاء ، ص 52 و البدايه ، ج 6 ، ص 353
( 2 ) . الغدير ، ج 6 ، ص 297 و النص و الاجتهاد ، ص 76
( 3 ) . الغدير ، ج 6 ، ص 294 و النص والاجتهاد