آغاز اين آيه دربارهء مردم است و بيان مىكند كه ايشان در آن روز براى خداوند نمودار مىگردند ، گرچه هميشه نمودارند ، ولى درآن روز با بر طرف شدن وسائط ، حقيقت براى آنان آشكار مىگردد ، درحالى كه پيش از آن پوشيده بود ، همانگونه كه خداوند درآيه ذيل از آنان حكايت نموده است :
« وَ لَوْ تَرى إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ رَبَّنا أَبْصَرْنا وَ سَمِعْنا فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صالِحاً إِنَّا مُوقِنُونَ »
« 1 »
و اگر ببينى هنگامى كه گنهكاران نزد پروردگارشان سرافكنده اند وگويند : پروردگارا ! ديديم وشنيديم ، پس ما را برگردان تا كارشايسته انجام دهيم .
[ به هر حال آغاز آيه اختصاص به مردم دارد ، ] اما پايان آن كه مىفرمايد :
« لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ . . . »
همه خلق را شامل مىگردد .
مانند آيهء :
« وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
« 2 »
پادشاهى آسمانها و زمين فقط از آن خداست .
و آيهء :
« لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » *
« 3 »
آنچه در آسمانها و زمين است تنها از آن خداست .
و نيزآيه :
« وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ إِلى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ »
« 4 »
هامش
( 1 ) . سجده ، آيهء 12
( 2 ) . نور ، آيهء 42
( 3 ) . لقمان ، آيهء 26
( 4 ) . انعام ، آيهء 38