وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها وَ جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
« 1 » تلميذ : بهترين كتاب كه شرح حالات حضرت موسى و عيسى على نبيّنا و آله و عليهما السّلام را با ادلّه و شواهد تاريخى مسند و مستدلّ بيان كند چيست ؟
علّامه : با اين خصوصيّات شايد نداشته باشيم .
[ حضرت يوسف عليه السّلام از مخلصين بوده است ]
تلميذ : روى شواهد مسلّم تاريخ بسيارى از انبياء مانند حضرت موسى و عيسى و اليسع و يونس و داود و سليمان از ذريّهء حضرت ابراهيم بودهاند ؛ و با آنكه مسلّما از حضرت اسماعيل نبودهاند لذا بايد حتما از حضرت اسحاق باشند ؛ و چون از حضرت اسحاق فقط حضرت يعقوب بوجود آمد ، لذا بايد از نسل يعقوب و همگى از بنى اسرائيل بوده باشند ؛ چون اسرائيل لقب يعقوب است .
حال اين سؤال پيش مىآيد كه طبق بعضى از روايات وارده ، خداوند بواسطهء ترك اولائى كه از حضرت يوسف بوقوع پيوست ( چون پادشاه شد و بر تخت نشسته بود ، و پدر و مادر با برادران از كنعان وارد مجلس شدند ، در پيش پاى آنان برنخاست ؛ و يا چون پدرش يعقوب خواست سوار بر اسب شود حضرت يوسف زودتر سوار شد ) نسل پيامبرى را از او برداشت .
و چگونه در اولاد يهودا برادر بزرگ و ساير برادران يوسف قرار داد ؟ با آنكه آنان جنايتى عظيم مرتكب شدند ؛ و برادر خود يوسف را به چاه انداختند ؛ و پدر پير خود را به فراقش مبتلا ساختند ؟
علّامه : حسنات الأبرار سيّئات المقربين همان ترك اولى براى يوسف با آن مقام معنوى و منزلت خاصّ الهى شايد از به چاه انداختن يوسف نسبت به ديگران مهمتر باشد .
و ثانيا حضرت يوسف با آنكه طبق نصّ قرآن از مخلصين است « 2 » و براى مخلصين گناه متصوّر نيست مىتوان باستناد اين آيه از قرآن ، آن روايات را طرح كرده ، و همه را مجعول دانست .
هامش
( 1 ) آيهء 21 از سورهء 30 روم : و از آيات خدا اينست كه از خود شما براى شما جفتهائى آفريده است تا در پناه آنان آرامش بگيريد و خداوند بين شما مودّت و رحمت قرار داد بدرستى كه در اين جهت نشانههائيست براى گروهى كه تفكّر كنند .
( 2 ) آيهء 25 از سورهء 12 يوسف :وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ كَذلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشاءَ إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصِينَ .