و نظير اين اختلاف اختلافى است كه آيات سورههاى قرآن از جهت ايجاز و اطناب بيان دارند چنان كه با مقايسه امثال سوره فجر و سورهء ليل با مثال سوره بقره و مائده روشن است و اغلب سورههاى مكى با اسلوب ايجاز و اغلب سورههاى مدنى با سياق اطناب نازل شدهاند .
و ازين باب است آنچه گفته شده كه اولين آياتى كه به پيغمبر اكرم ( ص ) نازل شده سوره علق يا پنج آيه از اول سوره علق مىباشد و آخرين آيهاى كه نازل گرديده آيه كريمه
« وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ »
سوره بقره آيه 281 است .
ج - اسباب نزول
چنان كه تذكر داده شد بسيارى از سور و آيات قرآنى از جهت نزول با حوادث و وقايعى كه در خلال مدت دعوت اتفاق افتاده ارتباط دارد مانند سوره بقره « 1 » و سوره حشر و
هامش
( 1 ) سوره بقره سال اول هجرت در مدينه نازل شده مقدارى از آياتش در توبيخ يهود كه در پيشرفت اسلام كارشكنى مىكردند و مقدارى در تشريع احكام مانند تغيير قبله و تشريع روزه و حج و غيره