و نيازمنديهاى گوناگون دارد كه در خلال مدت دعوت پيغمبر اكرم ( ص ) تحقق يافته و بوقوع پيوسته است .
مثلا سور و آياتى كه تنها مشتمل به دعوت مشركين و مبارزه با بتپرستى است با روزگار پيش از هجرت كه پيغمبر ( ص ) در مكه و گرفتار دعوت بتپرستان بود مناسب است و آيات قتال و آيات احكام كه بدنبال حوادث و نيازمنديهايى كه پس از هجرت و انعقاد جامعهء اسلامى در شهر يثرب ( مدينه ) و پيشرفت روز افزون اسلام پيدا شده نازل گرديده است .
ب - در تعقيب بحث گذشته
بنا بر آنچه گذشت سور و آيات قرآنى بحسب اختلافاتى كه در محل نزول و زمان نزول و اسباب و شرائطى كه زمينهء نزول را فراهم آورده انقساماتى پيدا مىكنند :
1 - برخى از سور و آيات مكى هستند و برخى از آنها مدنى و معمولا آنچه از قرآن قبل از هجرت پيغمبر اكرم ( ص ) نازل شده مكى شمرده مىشود و بيشتر سورههاى قرآنى و به ويژه سورههاى كوچك از اين قبيل است و آنچه بعد از هجرت نازل شده مدنى خوانده مىشود اگر چه در خارج