مجيد تأليفات و تصانيف بيشمارى كردهاند .
د - علومى كه قرآن مجيد در پيدايش آنها عامل بوده
ترديد نيست كه علوم دينيهاى كه امروز در ميان مسلمانان دائر و مورد تعليم و تعلم مىباشد تاريخ تأسيس و تداول آنها به بعثت پيغمبر اكرم ( ص ) و نزول قرآن كه معارف الهيه و قوانين شرعى را همراه خود آورده محدود مىباشد .
اين علوم در قرن اول هجرى بواسطهء قدغنى كه مقام خلافت از كتابت و تأليف حديث و غيره كرده بود بطور غير - منظم در ميان صحابه و تابعين دائر بود و جز عدهء بسيار كمى كه در فقه و تفسير و حديث مختصراتى نوشتند اكثريت مردم بطريق حفظ به تحصيل پرداخته از سينهبهسينه منتقل مىنمودند .
از اوائل قرن دوم بسبب برداشته شدن قدغن « 1 » مردم اول به نوشتن حديث پس از آن به نوشتن بحثهاى مربوط به - علوم ديگر و بقالب زدن تأليف و تصنيف علوم را مرتب و
هامش
( 1 ) اين قدغن را ( چنان كه در تاريخ مسلم است ) عمر بن عبد العزيز خليفه اموى 99 - 101 برداشته است .