تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح رسالة المشاعر ملا صدرا ( فارسى ) — صفحة 50

مساهمون:

ص٥٠
المظاهر - نسبتا مختصر است . جميع رسايل و كتب ملا صدرا غير از رسالهء سه اصل [ 1 ] به عربى نوشته شده است . ملا صدرا رساله‌اى در علم منطق نوشته شده است به نام اللمعات المشرقية ، بعضى در انتساب اين كتاب به ملا صدرا ترديد كرده‌اند ، ولى اين كتاب قطعا از ملا صدرا است ، چون عباراتى عين عبارات اسفار و ساير عبارات كتب ملا صدرا در آن ديده مىشود و از نحوهء تقرير و قلم ، معلوم است كه از صدر المتألهين است . آقاى دانش‌پژوه در فهرست آثار ملا صدرا اين كتاب را تنقيه اسم گذاشته است ، با آن كه فصول كتاب و عناوين آن لمعه است و اللمعات جمع لمعه است . اين كتاب رسالة المشاعر مشتمل است بر مباحث مهم وجود مثل تحقيق در مفهوم وجود و احكام آن و اثبات تحقق و ثبوت خارجى و احوال و شئون مربوط به وجود . اين مباحث را در ضمن چند مشعر تحقيق نموده است . [ 2 ] مشعر اول : در بيان بىنيازى مفهوم وجود از تعريف و تحديد و بيان آن كه انيّت و خارجيت وجود و مصداق عينى هستى ، ظاهرترين اشيا و ماهيت آن به اعتبار علم حصولى و اكتناهى و تصورى ، خفىترين حقايق مىباشد . مفهوم وجود به اعتبار سعه و اطلاق ، غنىترين مفاهيم از تعريف است و شامل همهء مفاهيم مىشود . هويت خارجيه وجود ، مبدأ تخصص و تشخص و تعين همهء ماهيات است . صدر المتألهين در اين مشعر ، علت بساطت وجود و
شرح
[ 1 ] رسالهء « سه اصل » به همت دانشمند معاصر آقاى دكتر سيد حسين نصر دانشيار دانشگاه تهران كه از علاقه‌مندان به كتب و فلسفهء ملا صدرا است ، از طرف دانشكده معقول و منقول تهران به مناسبت چهار صدمين سال تولد آخوند ملا صدرا در سال ( 1380 ه . ق ) منتشر شده است . [ 2 ] در اول مباحث مشاعر ، ص 7 ، چاپ سنگى . گويد : « و جعلت الرسالة منطوية على فاتحة و موقفين و كلّ منهما مشتمل على مشاعر و سمّيتها بها لمناسبة بين الفحوى و الظاهر ، و العلن و السرّ فنقول - مستعينا بالله ، مستمدا من أهل ملكوته - : الفاتحة : في تحقيق مفهوم الوجود و أحكامه و إثبات حقيقته و أحواله ، و فيه مشاعر . »