احوالت به تاريكى مبدّل مىشود « 1 » » . و از حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام منقول است كه : « هر كه خود را در محلّ تهمت درآورد ملامت نكند كسى را كه گمان بد به او ببرد ، و هر كه راز خود را پنهان دارد اختيار با خودش است و هر سخنى كه از دو كس گذشت فاش مىشود . و چون با كسى برادرى كنى آن چه از او ببينى بر محمل نيك حمل كن تا آن كه به حدّى برسد كه ديگر محمل نيك نيابى ، و زينهار ! كه گمان بد مبر به سخنى كه از برادرت صادر شود تا محمل نيكى براى او يا بى . و بسيار بگير از برادران نيك كه در وقت رفاهيّت تهيّهاند براى وقت بلا و در وقت بلا سپرند براى دفع اعدا ، و مشورت با جماعتى بكن كه از خدا مىترسند ، و برادران مؤمن را به قدر پرهيزكارى ايشان دوست بدار ، و بپرهيز از زنان بد و از نيكان شان در حذر باش « 2 » » .
فصل چهارم : در بيان حقوق مؤمنان بر يكديگر و حسن معاشرت با خلق
بدان كه : از حضرت صادق جعفر بن محمد عليهم السلام وارد شده كه : « حق مؤمن بر مؤمن آن است كه : او را به دل دوست دارد و مال خود را از او دريغ ندارد و اگر به سفرى رود به احوال او بپردازد ، و اگر كسى بر او ظلم كند او را يارى نمايد ، و اگر عطايى به مسلمانان دهند و او غايب باشد بهرهى او را براى او بگيرد ، و چون بميرد به زيارت قبرش برود ، و بر او ظلم نكند ، و او را فريب ندهد ، و با او خيانت نكند ، و بر وى افّ نگويد و اگر افّ بگويد دوستى از ميان ايشان بر طرف مىشود ، و اگر بگويد : تو دشمن منى يك از ايشان كافر باشد زيرا كه اگر دروغ گفته ، خود كافر است و اگر راست گفته ، آن ديگرى كافر است يعنى : صاحب كبيره است ، و چون او را به تهمتى متّهم سازد ،
هامش
( 1 ) . علل الشرائع ، ج 2 ، ص 269 ، نوادر راوندى ، ص 10 .
( 2 ) . بحار الأنوار ، ج 74 ، ص 187 ، ج 7 از الأمالى صدوق ، ص 182 .