دعوت يا نرسد ؛ اين باطل است قطعا ؛ از جهت آن كه عموم نبوّت / * ب / 213 / او را ثابت كرديم . و اگر مراد اين است كه ايشان غير مكلّفند مادام كه علم ندارند و بعد از علم به دعوت مكلّفند حقّ است .
قال : : و هو افضل من الملائكة و كذا غيره من الانبياء ، لوجود المضادّ للقوّة العقليّة و قهره على الانقياد عليها . « 1 » اختلاف نمودهاند مردم در اينجا ، پس رفتهاند اكثر مسلمين بر اين كه انبيا افضل از [ الف - 287 ] ملائكهاند ، و رفتهاند آخرون از ايشان و جماعتى از اوايل بر اين كه ملائكه افضلند و استدلال نمودهاند اوّلون به چندين وجه و مصنّف - رحمه اللّه تعالى - يك وجه را ذكر نموده از جهت اكتفا نمودن به آن ، و آن اين است كه در انبيا قوّت شهويّه و غضبيّه و ساير قواى جسمانيّه مثل خياليّه و وهميّه و غيرهما موجود است ، و اكثر احكام اين قوى ضدّ حكم قوّت عقليّه و مانع آن است ، حتّى آن كه اكثر مردم ملتجى به قوّت شهويّه و غضبيّه و وهميّه شدهاند و ترك مقتضاى قوّت عقليّه نمودهاند . و انبيا - صلّى اللّه عليهم - ترك اين قوّتها و طبايع خود نموده به مقتضاى قواى عقليّه اوقات خود را صرف عمل صالح نمودهاند . و اعراض از قواى شهويّه و غير آن از قواى جسمانيّه نمودهاند ؛ پس افعال و عبادات ايشان اشقّ از افعال ملائكه است از اين حيثيّت كه ملائكه خاليند از اين قوى ، و هرگاه عبادت ايشان شاقّتر باشد افضل خواهند بود . چون واقع شده از
هامش
( 1 ) . كشف المراد / 360