ايران بسيار نمودند از آنجا كه تاژيك نبودند تاژيكان آنها را تركمان گفتند به اين نام اشتهار يافتند .
مصنف عالم آرا آورده است
وجه اطلاق قزلباش بر فرقهء صفويه از زمان سلطان حيدر كه از اجداد پادشاه جنت مكان شاه عباس بود بدينگونه موجه ساخته كه آنسلطان عليين مكان شب در خواب ديد كه ملهمان غيب مأمورش گردانيدند كه تاج دوازده ترك كه علامت اثنا عشر است از سقرلات قرمز ترتيب داده بر تارك افزايد سلطان حيدر از مشاهدهء اين خواب كلاه شادمانى بر سپهر افكنده و كلاه تركمانى را كه متعارف آنزمان بود بتارك دوازده تركى حيدرى تبديل نمود و اتباع گراميش اقتدا بآنحضرت كرده بدين افسر گرامى از ساير لباسها امتياز يافتند و از اينجهت آن طبقهء عاليشان به قزلباش اشتهار يافت .
وجه تسميهء محمد بابر پادشاه بقلندر
در اكبرنامه مسطور است كه چون آنحضرت ابراهيم را بقتل رسانيد خزاين بسيار و دفاين بيشمار كه پادشاهان ذوى الاقتدار آن ديار اندوخته بودند به او رسيد در يكروز همه را به ميرزايان و امراى لشكر حاضر و غايب و طالب علمان و شاگردان و آشنايان و خويشان داده تحف بسيار به مكه معظمه و مدينهء مشرفه و دار الخلد كربلاى معلى و دار الشرف نجف اشرف و مشهد مقدس معلى و اكثر مزارات بتبرك فرستاده در يك روز تمام خزانهها را بر سر عوام الناس قسمت نموده به قلندر اشتهار يافت .