گويند : « « 48 » » وقتى كه به فتح قوم هزاره « « 49 » » توجّه مىنمودهاند غزلى تركى گفته به شيخ الاسلام هرى « « 50 » » 16 و قاضى اختيار 17 فرستادهاند . و اين بيت از ان غزل است :
بيت
تينگرى عنايتى پله قوم هزاره نى * انداق قيلاى كه تجربه بولسون هزارغه
و جناب قاضى اختيار تركى نمىدانسته ، حضرت خان به جهت او « « 51 » » نصاب تركى تصنيف نمودهاند .
و در نواحى مرو در قريهء محمودى در سنّ شصت و سه ، روز جمعه شهر رمضان المبارك در سال نهصد و شانزده در جنگ سرخ كلاه 18 شهيد شده . « « 52 » »
لمؤلّفه
حضرتِ خاقانِ سعيدِ شهيد * شَهدِ شهادت به سعادت چشيد
و از حروف « « 53 » » « سرخ كلاه » 19 تاريخ شهادتش « « 54 » » معلوم مىشود .
اللهمّ أمطر سحائب العفو و الغفران و الرحمة و الرضوان على مشهد الخان العاليشأن . اين دعا را ز من و خلق جهان آمين باد .
[ 2 ] ذكر جميل ابو الغازى عبيد اللّه بهادر خان بن محمود سلطان بن شاه بداغ سلطان بن ابو الخير خان « « 1 » »
برادرزادهء محمّد شيبانى خان است و در اكثر محاربات ملازم عمّ عميم الالطاف مىبود « « 2 » » و زنگ هموم « « 3 » » را به صيقل تيغ آبدار از آيينهء دل او مىزدوده و حضرت مفتّح الأبواب هر جاى در دولت بر روى « « 4 » » ايشان گشوده ، مفتاح آن جز صمصام فتح انجام « « 5 » » او نبوده و هر كجا شاهد ملك آيين عروسى بسته صورتش بىآيينهء تيغ ظفرقرينش روى ننموده .
رباعى
تيرِ تو كه چون عقاب پروازگر است * از چشمهء چشمِ دشمنان آبخور است
مانندِ كليد باب فتح آمده است * تيغ تو كه آيينهء روى ظفر است
هامش
( 48 ) .P , Kگويا
( 49 ) .P , Kفتح هزاره
( 50 ) .Pهروى
( 51 ) .Kبه جهت خان ،Pبه جهت قاضى
( 52 ) .P , K« شهيد شد » ندارند
( 53 ) .Kكلمه
( 54 ) .Pوفاتش
[ 2 ]
( 1 ) .P+ سلطان
( 2 ) .Pعميم اللطف بوده
( 3 ) .Bعموم
( 4 ) .K , Pبر رخ
( 5 ) .P , Kفتح آيين