و لكن طريق حزم سپرديم و فكرت صايب و انديشهء ثاقب تقديم « 1 » نموديم و ما را يقين شد كه تا پسنديده را « 2 » به دست نيايد ناپسنديده « 3 » از دست نشايد داد ، و اگر « 4 » ما « 5 » هم در آن وقت خشم خود برايشان برانديمى كس ديگر نبودى كه به جاى ايشان ايستادى « 6 » . و من از آن روز باز ديگران را « 7 » تربيت مىكردم و ترشيح « 8 » مىنمودم تا جماعتى از معارف را بهواسطهء تربيت ما استحقاق و « 9 » استقلال منصب ايشان ظاهر شد ، آنگاه وقت امضاى آن خشم آمد و حزم اين بود كه تقديم افتاد و دقايق آن رعايت كرده شد .
[ احتياط مأمون در منع آلتونتاش از خريد غلامان بيشتر و جلوگيرى از قوت گرفتن او ]
حكايت ( 10 ) و از نظاير و اخوت اين حكايت آنست كه آوردهاند كه چون سلطان يمين الدوله محمود سبكتكين « 10 » انار اللّه برهانه آلتون تاش را به خوارزم فرستاد و نام خوارزمشاهى « 11 » بر وى نهاد « 12 » و مدتى امارت « 13 » خوارزم به اسم او بود ، وقتى دبير « 14 » صاحب بريد خوارزم به خدمت سلطان محمود نوشت « 15 » و در آنجا ذكر كرده « 16 » بود كه آلتون تاش در مدت يك هفته دويست غلام « 17 » به دويست هزار دينار خريد « 18 » و پانصد اسب « 19 » ، و تا بدين غايت هزار و هفتصد غلام ترك « 20 » خريده است كه اسامى ايشان در جريده مضبوط « 21 » است . سلطان ازين معنى متأثر شد و با خود گفت : درين معنى اهمال ورزيدن و غفلت نمودن از طريق « 22 » حزم دورست و نبايد كه چون او قوت گيرد هوس استبداد او را بر باد نشاند تا آتش فتنه
هامش
( 1 ) متن و مپ 2 - تقديم
( 2 ) مج و بنياد - را
( 3 ) مپ 2 و مج + را
( 4 ) مپ 2 + نه
( 5 ) مپ 2 + را
( 6 ) مپ 2 - كس ديگر نبودى . . .
ايستادى
( 7 ) متن - را
( 8 ) متن و مپ 2 و بنياد : ترشح
( 9 ) مج - و
( 10 ) مج - سبكتكين
( 11 ) مج : خوارزمشاه
( 12 ) مپ 2 : نهادند
( 13 ) مپ 2 - امارت
( 14 ) مج : عرض
( 15 ) مج : رسيد
( 16 ) مج :
بنشسته
( 17 ) مج + ترك
( 18 ) مج - به دويست هزار دينار خريد
( 19 ) متن و مج + خريد
( 20 ) مج + بنده
( 21 ) مج : مثبت
( 22 ) مپ 2 - طريق