خشمآلود « 1 » گشت و در خانه رفت و شمشير برون آورد و قصد اعرابى كرد .
اعرابى شتر را « 2 » برانگيخت و از پيش وى بگريخت « 3 » . عمر رضى اللّه عنه به مسجد آمد و امير المؤمنين على كرّم اللّه وجهه « 4 » نشسته بود « 5 » ، حال با وى باز گفت كه « 6 » مردى را « 7 » سه روز مهمان داشتم و « 8 » به وقت رفتن مرا « 9 » چنين و چنين « 10 » گفت « 11 » . على گفت « 12 » : يا عمر ؛ آن مرد عظيم عاقل بوده است و دانا « 13 » ، و آن سخنها را تأويلهاست « 14 » . آنكه گفت : از تو منت نمىدارم « 15 » يعنى سپاس از خداى مىدارم « 16 » . و آنكه « 17 » گفت : راه دارم ، يعنى راه هدى دارم . و آنكه گفت : خونريزم يعنى خون كافران ريزم « 18 » . و اينكه گفت : فتنه « 19 » دوست مىدارم يعنى فرزندان خود دوست مىدارم « 20 » . و حق تعالى فرزند را فتنه خوانده است « 21 » قوله تعالى :
أَنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ
« 22 » و آنكه گفت : حق را دشمن مىدارم « 23 » ، مرگ حق است ، آن را دشمن مىدارد « 24 » و آنكه گفت : مردار مىخورم يعنى ماهى مىخورم « 25 » و آن در صورت مردار است « 26 » . و آنكه گفت : بر ناديده گواهى مىدهم يعنى خداى را جل جلاله ناديدهام و به وحدانيت او گواهى مىدهم « 27 » . و اين « 28 » كه گفت : از دوزخ نمىترسم و به « 29 » بهشت اوميد ندارم يعنى خوف من « 30 » از آفريدگار است
هامش
( 1 ) مج : خشمآلوده
( 2 ) مپ 2 و مج - را
( 3 ) متن - و از پيش وى بگريخت
( 4 ) مج : على را در آنجا
( 5 ) مج : ديد
( 6 ) متن : و گفت
( 7 ) متن - را
( 8 ) مپ 2 - مردى را . . . . داشتم و
( 9 ) مپ 2 - مرا
( 10 ) مج - و چنين
( 11 ) مج + كه از تو منت نمىدارم
( 12 ) مج : امير المؤمنين على رضى اللّه عنه
( 13 ) مپ 2 : عظيم عاقل و دانا بوده است ، مج : عاقل بود - و دانا
( 14 ) مپ 2 + كه گفت
( 15 ) مپ 2 : ندارم
( 16 ) مج + كه ترا توفيق داد كه مرا مهمان داشتى و به حسن ضيافت من قيام نمودى
( 17 ) مج - آنكه
( 18 ) مج :
يعنى گوسفند كشتم
( 19 ) مج + را
( 20 ) مچ : مراد از آن فرزندانند
( 21 ) مپ 2 : چنان كه حق تعالى فرموده است
( 22 ) مج - و حق تعالى فرزند . . . . .
فتنه
( 23 ) مپ 2 و مج + يعنى
( 24 ) مپ 2 و مج : مىدارم
( 25 ) مج - يعنى ماهى مىخورم
( 26 ) مپ 2 - و انكه گفت مردار . . . . است
( 27 ) مپ 2 :
يعنى به خداى عز و جل ناديده گواهى مىدهم ، مج - و انكه گفت بر ناديده . . . دهم
( 28 ) مپ 2 و مج : آن
( 29 ) مپ 2 : از
( 30 ) مپ 2 - من