باشد « 1 » و بدين همت عالى « 2 » بود كه طنين صيت « 3 » مكارم ايشان از گوش ايام هرگز بيرون نمىشود « 4 » .
[ مخالفت مهدى ولىعهد منصور با ولايت عهدى صالح برادر خود ]
حكايت ( 13 ) آوردهاند كه امير المؤمنين منصور مىخواست كه بعد از مهدى پسرى ديگر را كه صالح « 5 » نام داشت ولىعهد كند و اسباب آن « 6 » ساخته گرداند « 7 » . مهدى عظيم « 8 » از آن مضطرب شد و پيغام داد كه اگر رأى امير المؤمنين برين جمله است « 9 » بايد « 10 » كه اول صالح را ولىعهد كند و بعد از وى مرا « 11 » تا من محتاج آن نشوم كه رحم را بريده بايد گردانيد ، از آن كه چون شغل خلافت به من رسد به « 12 » هيچ حال روا ندارم كه آن شغل از خاندان من بيرون رود و همت من بدان رضا ندهد كه جز پسر « 13 » من ولىعهد باشد . منصور گفت : چون همت تو بدين جمله است ما رضاى تو خواهيم « 14 » و آن عزيمت « 15 » كه در باب صالح كرده بود فسخ كرد .
[ هارون بهرغم مفاخرت فرعون به ملك مصر مردى از پستترين رعايا را ملك مصر داد ]
حكايت ( 14 ) آوردهاند كه روزى امير المؤمنين هارون الرّشيد قرآن مىخواند و بدين آيت رسيد كه
أَ لَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَ هذِهِ الْأَنْهارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي
درين آيت « 16 » ايزد تعالى خبر ميدهد از فرعون كه وى فخر كرد و بنازيد « 17 » به ملك مصر . هارون الرشيد « 18 » چون از اين مقالت « 19 » آگاه شد و در آن « 20 » تأمل كرد « 21 » . حاجب را بخواند و فرمان داد
هامش
( 1 ) بنياد : كه كسى در كرم بدين حد باشد
( 2 ) بنياد - و بدين همت عالى بود
( 3 ) متن : همت ، مپ 2 - صيت
( 4 ) بنياد - بود كه طنين . . . نمىشود
( 5 ) مج + مسكين
( 6 ) مپ 2 : آن
( 7 ) متن : گردانيد ، مج : گردانيده
( 8 ) مج - عظيم
( 9 ) مج : برين جهت قرار كرده است
( 10 ) متن و مپ 2 - بايد
( 11 ) متن و مپ 2 : من
( 12 ) متن - به
( 13 ) متن و مپ 2 - پسر
( 14 ) مج : نگاه داريم
( 15 ) مج : عزم
( 16 ) مپ + تامل مىكرد كه
( 17 ) مپ 2 - و بنازيد
( 18 ) مپ 2 - هارون الرشيد
( 19 ) مپ 2 - مقالت ، بنياد : از مقالت آن پليد
( 20 ) متن - ايزد تعالى خبر مىدهد . . . آگاه شد و در آن
( 21 ) مپ 2 - و در آن تأمل كرد ، متن + پس