خود را بندهء حقيرى ، ليكن به سرورى و نگه « 1 » داشت گروهى از خلق خدا « 2 » مأمور و مجبور « 3 » بايد انگاشت .
بيت « 4 »
يكى در همّت ذرّه نظر كن * هواى كيستش با اين حقيرى
و چون در تحصيل مراتب بلند اخروى و اكتساب مطالب عالى معنوى ، سزاوار چنان است كه همّت عالى گمارند و مقاصد دنيا را طفيل آن كمالات و حالات عليّه شمارند ، « 5 » لاجرم همّت « 6 » پادشاهانه هم مطلبى رفيع و شاهانه « 7 » بايد و خردمندان « 8 » را حوصلهء نفس به غايت « 9 » وسيع و شاهانه « 10 » شايد . چنانچه « 11 » حضرت مصطفى ، « 12 » صلوات اللّه عليه ، فرموده كه « إنّ اللّه تعالى يحبّ معالى الأمور و أشرافها « 13 » و يكره سفسافها 73 « 14 » » .
بيت
علوّ همّت تو دامن « 15 » از جهان « 16 » افشاند * سپهر با همه قدرش غبار دامان شد « 17 »
فرع « 18 » دوّم ، ملكهء حلم و وقار است و آن عبارت از سكون و اطمينان نفس است در حين وزيدن عواصف شهوت و غضب و برتافتن مشقّت مصابرت و تعب به اميدوارى خشنودى و رضاى ربّ . پوشيده نيست كه اگر صاحب مسند شاهى را سكينهء نفس و وقار در طبيعت قرار نيافته باشد « 19 » ، لاجرم به هر امر ناملايم كه به او رسد ، طيش و اعراض نفسانى نمايد . چون صاحب قدرت و اختيار ، زودزود به اجرا و امضاى مشتهيّات قوّت نفسى مسارعت نمايد « 20 » ، انواع خلل و فساد به اهل بلاد و « 21 » كافّهء رعايا و اجناد رسد .
هامش
( 1 ) . م : نگهبانى .
( 2 ) . م : بندگان حق .
( 3 ) . م : - مجبور .
( 4 ) . م : شعر .
( 5 ) . م : - و چون در تحصيل . . . عليّه شمارند .
( 6 ) . م : كه علم .
( 7 ) . م : را مطلب همت رفيع و شاهانه .
( 8 ) . م : خردمند .
( 9 ) . م : - به غايت .
( 10 ) . م : سعادتمندانه .
( 11 ) . م : - چنانچه .
( 12 ) . م : كه پيغمبر .
( 13 ) . س ، م : - اشرافها .
( 14 ) . س ، م : يبغض .
( 15 ) . م : - دامن .
( 16 ) . م : + كه پاى .
( 17 ) . م : گشت .
( 18 ) . م : - فرع .
( 19 ) . م : - قرار نيافته باشد ، + نباشد .
( 20 ) . م : كند .
( 21 ) . م : - و .