بوى مشك خالص كند نيك است ، و الّا خيانت كرده باشند .
و اگر به دندان خائيده در پارهء كتان كند و به دست نيك بمالد اگر ثفلى درو بماند خالص باشد ، و اگر به كتان باز چفسد و هيچ ثفلش نماند مغشوش باشد .
و اگر سوزن در سير زنند و در نافهء مشك زنند اگر بوى مشك دهد خالص بود ، و اگر بوى سير دهد مغشوش ، چنانك خاقانى گويد :
روغن مصرى و مشك تبّتى را در دو وقت * هم معرّف سير باشد هم مزكّى گندنا
و باشد كه به سر سوزن خيانت در نافه آگنند و اگر درو جو و گندم يابند هرآينه « 1 » مغشوش باشد .
و اگر خون يابند دليل آن است كى نافهء زرد شكافتهاند و هنوز نرسيده است .
و اگر سفيد باشد دليل يافتن نم است ، يا به حرارت تباه شده و لونش بگشته .
خيانت و غشّ مشك بسيار باشد ، احتياط تمام بايد كرد .
خاصيت مشك
به زهرها نافع بود ، و در داروها و مفرّحها كنند ، و در مزاجهاى سرد به كار دارند . مضرّتش به كافور دفع شود .
امّا بهترين مغشوش آن است كى از جوف شجر خلاف عفن خورده شده شديد صفرهء مسحوق بر هر ده مثقال ازو دو مثقال رامك خورده شدهء خوش معمول از تمر و عفص ، يا عسل و عفص ، و نصف مثقال عنزروت و يك مثقال ورس و دو درهم سياداوران
پاورقی
( 1 ) - اصل : آئينه