و آوردهاند كه بلارك صنعت اهل هندست ، و طريقش آن آن است كى پولاد را براده و ريزه مىكنند و به آهن نرم بر هم مىگدازند و به زخم تاب [ و ] خايسك انواع بلارك مىسازند و كتاره مىكنند .
و جمله آهنها را چون بسايند و به سنگ سنبادهء باريك سمرقندى بمالند و نرم كنند و به آب زاج سفيد يا زرد روى وى طلا كنند درو جوهرى پيدا آيد .
و از آهن هندى نوعى ديگرست كى آن را « روهينا » گويند . جوهر آن باريك و ريزه باشد و بوم سبز و به غايت نرم .
و نوعى ديگر را آهن « مال » گويند .
و جمله انواع در هند چون آب دهند باقى به چرخ حكّاكان تمام كنند .
و نوعى ديگر در ديار فرنگ است به غايت سفيد و نرم ، چنانك هيچ آهن در زير ضربت تيغ آن تاب نيارد . تيغ آن را درهم پيچند مثل كاغذ و بگدازند كه به ديار اسلام آورند ، قيمت يك تيغ از آن هزار دينار مصرى باشد .
و در بلغار نوعى تركيب مىكنند از پولاد نرم و آهن و تيغها مىسازند .
« * » و زنگارى به طريق صناعت از آهن حاصل مىكنند كه آن را « زعفران الحديد » گويند ، در اكسير مستعمل باشد و در داروها به كار دارند .
هامش
* - ازينجا تا نه سطر بعد در حاشيه تحرير شده است .