باب ششم در معرفت حديد و خواص و منفعت آن
آهن جوهرى است معدنى از جملهء فلزّات هفتگانه .
« * » معادن او در بسيار مواضع است ، و آن سنگى است سياه برّاق ثقيل كى به آتش آهن ازو جدا كنند .
و آن انواع است . يكى را « نرمآهن » گويند ، و ديگرى به غايت سفيد باشد مانند نقره .
و اصل نرمآهن و پولاد هر دو يكى است ، در گداز متنوّع مىشود .
و بهترين آهن سفيد بود و دو طبع نباشد . و از آن آلات و ادوات جمله اصناف مردم سازند ، و اين نوع آب نگيرد .
و نوع ديگر را پولاد گويند .
و نوعى ديگر را « قاطع » گويند كه شمشيرها [ ى ] روسى و سقلابى از آن سازند ، و اكثر آلات زرگران و درودگران و غير آن از آن سازند .
و پولاد انواع است : يك نوع را « بلارك » خوانند كه درو جوهرى سفيد مسلسل باشد ، و بهترين آن بلارك شاهى باشد كه جوهرش بزرگتر باشد و روى آن بيشتر شكل محرابها بود ، و بعضى از آن در غايت تسلسل بود كه آن را ؟ ؟ ؟ د « 1 » گويند و آن بنفش رنگ نرم باشد ؛ و بهترين انواع بلارك آن است .
هامش
* - ازينجا تا « كنند » در سطر بعد در حاشيه تحرير شده است .
( 1 ) - كذا بىنقطه