هرچ بر سر ميخ بود سبكتر و نيكوتر بود و وسط ميخ جدا كنند و شيب ميخ جدا بگيرند .
خاصيت توتيا
كه عرق را خشك كند ، و اگر توتياى آبساى را طلا كنند نافع باشد .
و فربهان را زير بغل و زير پستان و پيغولهء ران سمين از عرق كردن در تابستان توتياى سوده پراكندن نافع باشد .
و اگر توتياى نيم كوفته را با مويز بىدانه برهم كوبند تا نرم شود و به آتشى نرم بريان كنند چنانچ نسوزد و مس را بگدازد و قدرى از آن توتياى مدبر بر وى افكنند و لحظهاى سر بوته را بپوشند تا توتيا اثر فعل خويش بكند و سرد شود ، مس رنگ زر سرخ گرفته باشد .
و جوهر برنج شامى بدين طريق سازند و در صناعت اكسير به كار دارند .
فصل در ذكر حجر اثمد و خواص او
اثمد سنگ سرمه باشد مشهور معروف ، و آن سنگى سياه برّاق است غير شفّاف ثقيل .
و معدن او در اكثر مواضع باشد ، و نوع بهترين آن اصفهانى باشد توتوى ، و سنگى سفيد غريب با وى آميخته بود .
و از كرمان هم خيزد ، و آن نوع بسيارست و كمبها و بىعزّت .
خاصيت اثمد
چشم را به غايت نافع بود . تقويت اعصاب نمايد و نور