باب سى و چهارم « 1 » در معرفت سرطان بحرى و ارنب بحرى و خواص ايشان
سرطان بحرى مانند سرطان نهرى باشد ، و ظاهر اعضاى او سنگ است و درون گوشت و احشاء و امعاء .
و نافعترين اعضاى او دو جانب سر اوست .
خاصيّتش آن است كى هرك با خود دارد درد پستان را نافع باشد .
و در داروهاى چشم روشنائى زيادت كند .
و اعصاب را قوى گرداند .
و به سركه سوده بر قوبا طلى كنند نافع بود .
او را بوئى نيز هست . چون او را بسوزند بوى و لطافتش زيادت گردد .
و طبيعت او گرم و خشك است .
و ارنب بحرى حيوانى است كى ظاهر بعضى از اعضاى او سنگ است و صلب ، و باقى اعضاى او گوشت است ، چنانك در ديگر حيوانات .
و درو سمّيّتى هست ، و بعضى اطبّا گفتهاند كه درو زهرى است مهلك .
و ازين اجناس احجار حيوانى در دريا بر الوان و اشكال مختلف بسيارست كى به اصطلاح عوامّ آن را « گوشماهى » خوانند .
هامش
( 1 ) - اصل : سىام .